نارساخوانی و رویکردهای درمانی مبتنی بر تربیت بدنی: یک مطالعه فراترکیب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزش تربیت بدنی ، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889، تهران، ایران

2 دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی روانشناسی، و دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

3 دانشجوی کارشناسی رشته آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس بنت الهدی صدر اردبیل، ایران.

چکیده

مقدمه: این مطالعه با هدف تحلیل رویکردهای درمانی مبتنی بر تربیت بدنی در کودکان مبتلا به نارساخوانی (دیسلکسیا) و بررسی شواهد علمی در این زمینه انجام شد.

روش تحقیق: پژوهش حاضر از روش کیفی فراترکیب برای تجزیه و تحلیل نتایج مطالعات پیشین استفاده کرد. جامعه هدف شامل مقالات منتشر شده از سال 1389 تا 1403 در پایگاه‌های معتبر مانند PubMed، ERIC، SID و Google Scholar بود. پس از ارزیابی مقالات از نظر اعتبار و هم‌راستایی با اهداف تحقیق، 25 مقاله به‌صورت گزینشی انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده‌ها از طریق شناسایی و کدگذاری مفاهیم کلیدی انجام گرفت که منجر به استخراج 110 کد اولیه شد و پس از تحلیل عمیق، این کدها به 8 مقوله محوری و 2 مقوله اصلی تقسیم شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان دادند که عوامل مهم در ابتلا به نارساخوانی شامل مشکلات ادراکی، بصری، توجه، تمرکز و اختلالات وضعیت بدنی هستند. رویکردهای مبتنی بر فعالیت بدنی، مانند ورزش درمانی و تمرینات بینایی-حرکتی، بهبود مهارت‌های حرکتی، تعادل، هماهنگی بصری-حرکتی، عملکرد شناختی و توانایی‌های اجتماعی و روانی کودکان مبتلا به دیسلکسیا را تسهیل می‌کنند.

نتیجه‌گیری: ادغام ورزش، تمرینات بینایی-ورزشی و روش‌های بازی‌محور در برنامه‌های آموزشی کودکان مبتلا به دیسلکسیا می‌تواند علاوه بر پیشرفت تحصیلی، کیفیت زندگی این کودکان را نیز بهبود بخشد. همچنین، تشخیص زودهنگام مشکلات حرکتی و مداخلات ورزشی مناسب برای غلبه بر چالش‌های یادگیری ضروری است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Dyslexia and Physical Education-Based Therapeutic Approaches: A meta-synthesis study

نویسندگان [English]

  • شیرین عالی 1
  • Zahra Rosramoghli 2
  • َAsma Ebadi 3
  • Asal Noori 3
1 physical education department, Farhangian university, Tehran. Iran
2 Department of Psychology, Faculty of Educational Sciences and Psychology, University of Mohaghegh Ardabili, Ardabil, Iran
3 Primary school teacher, Department of Educational Sciences, Farhangian University, Ardabil, Iran
چکیده [English]

Introduction: This study aims to analyze therapeutic approaches based on physical education for children with dyslexia and to review the existing scientific evidence in this field.

Methodology: A qualitative synthesis (Synthesis Research) approach was used to analyze and integrate the results of previous studies. The target population includes articles published between 2010 and 2024 in reputable databases such as PubMed, ERIC, Science Direct, SID, Google Scholar, and Magiran. After evaluating the scientific credibility and relevance of the articles, those meeting specific inclusion criteria were selected. The search, selection, and evaluation processes followed the PRISMA protocol to ensure transparency and reproducibility. A total of 57 articles were reviewed, and 25 were ultimately selected. Data analysis involved identifying and coding key concepts, leading to the extraction of 110 initial codes. These were further analyzed and categorized into 8 axial themes, resulting in the identification of 2 main and selective themes.

Findings: The study's findings indicate that primary factors contributing to dyslexia include perceptual, visual, attention and concentration problems, cognitive aspects, and postural disorders. Physical activity-based approaches, such as therapeutic exercise and visual-motor training, have proven effective in improving motor skills, balance, visual-motor coordination, cognitive performance, and social and psychological abilities in children with dyslexia.

Conclusion: The study suggests that integrating physical exercise, visual-motor exercises, and play-based methods into educational programs for children with dyslexia can enhance academic achievement and improve their quality of life. Furthermore, early diagnosis of motor difficulties and appropriate physical interventions are crucial in helping children overcome learning challenges.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Dyslexia
  • therapeutic exercise
  • motor skills
  • physical education and training
  • specific learning disabilities

مراجع

رضائی، س.، شریفی س. (۱۳۹۹). مقایسه اثربخشی دو روش آموزش مهارت‌های تنظیم هیجانی و تمرینات حافظه‌کاری بر عملکرد خواندن دانش‌آموزان با اختلال خواندن، رویش روا‌ن‌شناسی، ۹(۳)،۴0-۳۳. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.2383353.1399.9.3.4.1
شفیق، س.، بیگدلی، ح.، خویینی، ف. (۱۴۰۲). تأثیر حافظه فعال و توجه بر اختلال یادگیری خواندن با میانجی‌گری ادراک از کلاس در دانش‌آموزان. رویش روا‌ن‌شناسی، ۱۲ (۱۱)، ۱۰۸-۹۷.  http://frooyesh.ir/article-1-4956-fa.html
اصابت طبری، ا.، نوریان، م.، آرمند، م.، نوروزی، د. (۱۳۹۹). سنتزپژوهی ویژگی‌های کتاب درسی دانشگاهی. پژوهش و نگارش کتب دانشگاهی، ۲۴(۴۶)، 145. [DOI:org/10.30487/rwab.2020.122243.1387]
دلاوریان، م.، افروز، غ.، توحیدخواه، ف.، رسول زاده طباطبایی، س،ک.، ارجمندنیا، ع. (۱۳۹۵). طراحی برنامه عصبی شناختی رایانه- محور جهت اندازه‎گیری و بررسی حافظه فعال با هدف غربالگری کودکان در معرض اختلال خواندن یا دیسلکسیا. طب توانبخشی، ۵(۳)، ۷۵-۸۳ . [DOI:10.22037/jrm.2016.1100185]
همتی، ع، ق.، توکلی، ف. (۱۳۹۹). اثربخشی بازی‌های توجه بر عملکرد خواندن دانش‌آموزان دختر با نارساخوانی. مطالعات روانشناسی تربیتی، ۱۷(۴۰)، ۳۴-۵۳. [DOI:10.22111/jeps.2021.5897]
رجب پور، ع، ز.، اخوان، ت، م.، محسن پور، م. (۱۳۹۹). نارساخوانی و توانایی‌های دیداری-فضایی: مروری انتقادی از پژوهش‌های نوین تفاوت-محور. سلامت روان کودک (روان کودک)، ۷(۴)، ۱۹۶-۲۱۳. [DOI:10.52547/jcmh.7.4.13]
حسینی، م.، مرادی، ع.، کرمی، ن، ر.، حسنی، ج.، پرهون، ه. (۱۳۹۵). بررسی اعتبار و روایی عاملی آزمون خواندن و نارساخوانی (نما). تازه ‎های علوم شناختی، ۱۸(۱)، ۲۲-۳۴ https://sid.ir/paper/82734/fa.
سلطانی، ص.، حسینی، س، س.، مختاری، د، م. (۱۴۰۰). ارتباط اعتمادبه ‎نفس با انگیزه آموزش فعالیت ‎بدنی: نقش واسطه‎ ای سواد بدنی. مطالعات روان شناسی ورزشی، ۱۰(۳۸)، ۲۷۱-۲۹۸. [DOI:10.22089/spsyj.2021.10925.2204]
محمودی، س.، بادامی، ر. (۱۳۹۶). اثر تمرینات بینایی ورزشی بر ادراک بینایی و مهارت‌های حرکتی کودکان هشت تا ۱۰ ساله نارساخوان. تازه‏ های علوم شناختی، ۱۹(۲)، ۴۳-۵۱.  https://sid.ir/paper/82928/fa
قاسمی، ا.، بادامی، ر.، مشکاتی، ز. (۱۳۹۸). اثر تمرینات ریتمیک_موسیقیایی بر ادراک بینایی و کارکرد اجرایی کودکان ۸_۱۰ سال نارساخوان. تازه ‎های علوم شناختی، ۲۱(۲)، ۸۳-۹۳.https://sid.ir/paper/82959/fa
باغستانی، ح.، حسن آبادی، ح. (۱۳۹۶). انتقال پذیری, ادراک دیداری - حرکتی و دیسلکسیا. کنگره انجمن روانشناسی ایران. https://sid.ir/paper/897116/fa
موسوی، ط.، عشایری، ح.، استکی، م.، وکیلی، س. (۴۰۱). تعیین اثربخشی تمرینات ورزشی (هوازی, ایروبیک و فیتنس) بر کارکردهای اجرایی برنامه ریزی و حافظه‌کاری در کودکان نارساخوان. مطالعات ناتوانی،۱(167)، 59-68  http://jdisabilstud.org/article-1-2579-fa.html   
References
Al Dahhan, N, Z., Halverson, K., Peek, C, P., Wilmot, D., D, Mello, A., Romeo R, R., Meegoda, O., Imhof, A., Wade, K., Sridhar, A., Falke, E., Centanni, T, M., Gabrieli, J, D, E., Christodoulou, J, A. (2022). Dissociating executive function and ADHD influences on reading ability in children with dyslexia. Journal homepage, 153, 126-142. [DOI:10.1016/j.cortex.2022.03.025]. 
Decarli, G., Franchin, L., Vitali, F. (2024). Motor skills and capacities in developmental dyslexia: A systematic review and meta-analysis. Acta Psychologica, 246, [DOI:10.1016/j.actpsy.2024.104269].
Badami, R., Mahmoudi, S., Baluch, B. (2016). Effect of sports vision exercise on visual perception and reading performance in 7- to 10-year-old developmental dyslexic children, 12(6), 604-609. [DOI:10.12965/jer.1632728.364].
Best, J, R., Miller, P, H., Naglieri, J, A., (2012). Relations between Executive Function and Academic Achievement from Ages 5 to 17 in a Large, Representative National Sample, 21(4), 327–336. [DOI:10.1016/j.lindif.2011.01.007]
Barghandan, R., Dadgar, H., Raji, P., Maroufizadeh, S. (2023). The Role of Fine Motor Abilities in Reading Components: A Cross-Sectional Study in Children with and without Dyslexia. Iran J Child Neurol, 17(4), 23-33. [DOI:10.22037/IJCN.v17i4.38710]
Blanchet, M., Assaiante, C. (2022). Specific Learning Disorder in Children and Adolescents, a Scoping Review on Motor Impairments and Their Potential Impacts. 9(6), 892. [DOI:10.3390/children9060892].
Barela, J, A., Dias, J, L., Godoi, D., Viana, A, R., De Freitas, P, B. (2011). Postural control and automaticity in dyslexic children: The relationship between visual information and body sway, 32(5), 1814-21. [DOI:10.1016/j.ridd.2011.03.011].
Claudia, M., Ramos-Sanchez, J., Obrig, H., Ahissar, M., Schaadt, G. (2024). Perceptual anchoring: Children with dyslexia benefit less than controls from contextual repetitions in speech processing. 117-128. [DOI:10.1016/j.clinph.2024.07.016]
Baghestani, H., Hassanabadi, H. (2017). Transferability, Visual-motor Perception and Dyslexia. Congress of the Iranian Psychological Association. https://sid.ir/paper/897116/fa.
Delavarian, M., Afrooz, Gh. (2018). Accurate and early diagnosis of preschool children prone to dyslexia: Comparison of two intelligent systems designed with artificial neural networks. Rehabilitation Medicine, 7(1), 1-9. https://sid.ir/paper/239797/fa
Delavarian, M., Afrooz, G.H., Tohidkhah, F., Rasoulzadeh Tabatabai, S, K., Arjomandnia, A. (2016). Design of a computer-based neurocognitive program to measure and examine working memory with the aim of screening children at risk of reading disorder or dyslexia. Rehabilitation Medicine, 5(3), 75-83.  [DOI:10.22037/jrm.2016.1100185]
Eime, R, M., Young, J, A., Harvey, J, T., Charity, M, J., Payne, W, R. (2013). A systematic review of the psychological and social benefits of participation in sport for children and adolescents: informing development of a conceptual model of health through sport. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 10, 98. [DOI: 10.1186/1479-5868-10-98].
Ghasemi, E., Badami, R., Meshkati, Z. (2019). The effect of rhythmic-musical exercises on visual perception and executive function in 8-10-year-old dyslexic children. Cognitive Science Updates, 21(2), 83-93. https://sid.ir/paper/82959/fa
Hosseini, M., Moradi, A., Karami Nouri, R., Hassani, J., Parhoon, H. (2016). Investigating the reliability and factor validity of the Reading and Dyslexia Test (NAMA). Cognitive Science Updates, 18(1), 22-34. https://sid.ir/paper/82734/fa  
Hemmati Alamdarloo, G.h., Tavakoli, F. (2019). The effectiveness of attention games on the reading performance of female students with dyslexia. Educational Psychology Studies. 17(40). 34-53. [DOI:10.22111/jeps.2021.5897]
Marchand-Krynski, M-v., Morin-Moncet, O., Be´langer, A-M., Beauchamp, M, H., Leonard, G. (2017). Shared and differentiated motor skill impairments in children with dyslexia and/or attention deficit disorder: From simple to complex sequential coordination. 12(5). e0177490. [DOI: 10.1371/journal.pone.0177490].
Joshi, F., Wang, j, Z., Vaden Jr, k, I., Eckert, M, A. (2023). Deep learning classification of reading disability with regional brain volume features. 120075. [DOI: 10.1016/j.neuroimage.2023.120075]. 
Köse, B., Temizkan, E., Şahin, S., Kara, K., Uyanık, M. (2024). Correction to effects of a visual perception-based
occupational therapy programme on reading and motor skills in children with developmental dyslexia: Single blind randomised crossover study design, 30, e1785. [DOI:10.1002/dys.1785].
Mohamed Mokmin, N, A., Pasca Rassy, R. (2022). Review of the trends in the use of augmented reality technology for students with disabilities when learning physical education. Education and Information Technologies,  [DOI: 10.1007/s10639-022-11550-2].
Morano, M., Bortoli, L., Ruiz. M, C., Vitali, F., Robazza, C. (2019).  Self-efficacy and enjoyment of physical activity in children: factorial validity of two pictorial scales, 7, e7402. [DOI:10.7717/peerj.7402]
Mahmoudi, S., Badami, R. (2017). The effect of visual sports training on visual perception and motor skills of eight to 10-year-old dyslexic children. Cognitive Science Updates, 19(2), 43-51.https://sid.ir/paper/82928/fa
Mousavi, S, T., Ashayeri, H., Staki, M., Vakili, S. (2022). Determining the effectiveness of exercise training (aerobic, aerobic and fitness) on executive functions of planning and working memory in dyslexic children. Disability Studies. 12. https://sid.ir/paper/1123976/fa
Pia Bucci, M., Bui-Quoc, E., Gerard, C-L. (2013). The Effect of a Stroop-like Task on Postural Control in Dyslexic Children. 8(10), e77920. [DOI: 10.1371/journal.pone.0077920].
Portwood, Madeleine. (2003). Dyslexia and Physical Education. David Fulton Publishers Ltd London. First published, 2003. www.fultonpublishers.co.uk.
Rezaei, S., Sharifi, S, A. (2020). Comparison of the Effectiveness of Two Training Methods of emotional regulation skills and working memory exercises on reading performance of students with reading disabilities. Rooyesh-e-Ravanshenasi. 9(3), 33-40. http://frooyesh.ir/article-1-1319-fa.html.
Shravyaa, V., Revillaa, Y., Sree Neha M, Supriya M. (2024). Air writing with Effective Communication Enhancement for Dyslexic Learners. www.elsevier.com/locate/procedia, 2056–2068. http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0.
Rajab Pourazizi, Z., Akhavan Tafti, M., Mohsen Pour, M. (2019). Dyslexia and visual-spatial abilities: A critical review of recent difference-based research. Child Mental Health (Child Psychology), 7(4), 196-213. [DOI:10.52547/jcmh.7.4.13]
Rezaei, S., Sharifi, S. (2020). A Comparison of the Effectiveness of Two Training Methods of emotional regulation skills and working memory exercises on reading performance of students with reading disabilities. Rooyesh. 9(3), 33-40. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.2383353.1399.9.3.4.1
Razuk, M., Barela, J, A., Peyre, H., Gerard, C, L., Pia Bucci, M. (2018).  Eye movement and postural sway in dyslexic children during sitting and standing. Neuroscience letters. 1(686), 53-58. [DOI:10.1016/j.neulet.2018.08.042]
Shafigh, S., Bigdeli, H., Khoyeeni, F. (2024). The effect of modeling reading and attention on reading learning disorder mediated by classroom perception in students. Rooyesh. 12(11), 97-108.  http://frooyesh.ir/article-1-4956-fa.html.
Stein, B., Hoeft, F., Richter, C, G. (2024). Stress, resilience, and emotional well-being in children and adolescents with specific learning disabilities. Current Opinion in Behavioral Sciences, 58, 101410. [DOI:10.1016/j.cobeha.2024.101410]
Stephenson, N., Hvidberg, M, F., Rogish, M. (2024). The experience of parenting a child with dyslexia – A UK perspective with single parents. Research in Developmental Disabilities. 147, 104713. [DOI:10.1016/j.ridd.2024.104713]
Soltani, S, Hosseini, S, S., Mokhtari Dinani, M. (2021). The relationship between self-confidence and motivation for physical activity training: The mediating role of physical literacy. Sports Psychology Studies. 10(38), 271-298. [DOI:10.22089/spsyj.2021.10925.2204]
Turesky, T, K., Luetje, M, M., and Eden, G, F. (2023). An fMRI study of finger movements in children with and without dyslexia. Front. Neurosci. 17. 1135437.  [DOI:10.3389/fnins.2023.1135437]
Tabiee, M., Khormaee, AR., Nami, M., Moloodi, A. (2021). Comparing the ability of motor simulation in dyslexic and typical children during action verbs processing. Advances in Cognitive Sciences. 23(2), 157-168. [DOI: 10.30514/icss.23.2.12].
Tabari, E., Nourian, M., Armand, M., and Norouzi, D. (2020). Research synthesis: Features of university textbook. University textbooks, research and writing. 24(46), 114-145. [DOI:10.30487/rwab.2020.122243.1387]
Viana, A, R., Razuk, M., de Freitas, P, B., Barela, J, A. (2013). Sensorimotor Integration in Dyslexic Children under Different Sensory Stimulations. 8(8), e72719. [DOI:10.1371/journal.pone.0072719]
Wu, C-Y., Hwang, I-S. (2022). Visual occlusion effects on bipedal stance control in Chinese-speaking children with dyslexia. 136678. [DOI:10.1016/j.neulet.2022.136678]
Westendorp, M., Hartman, E., Houwen, S., Huijgen, B, C, H., Smith, J., Visscher, C. (2014). A longitudinal study on gross motor development in children with learning disorders. 35(2), 357-63. [DOI:10.1016/j.ridd.2013.11.018]
ناتوانی های یادگیری
دوره 15، شماره 3
اردیبهشت 1405
صفحه 66-52

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار