طراحی، ساخت واستانداردسازی مقیاس تشخیص اختلال یادگیری خاص برای دانش آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی روان شناسی ، واحد تنکابن ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تنکابن ، ایران

2 دانشیار، گروه روان شناسی ، واحد تنکابن ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تنکابن ، ایران

3 دانشیار ،گروه روان شناسی ، واحد تنکابن ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تنکابن ، ایران

4 استادیار، گروه روان شناسی ، واحد تنکابن ، دانشگاه ازاد اسلامی ، تنکابن ، ایران

چکیده

هدف : پژوهش حاضر با‌ هدف ، طراحی، ساخت و استانداردسازی مقیاس تشخیص اختلال یادگیری‌خاص برای دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی انجام شد.
روش‌ها: جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی شهرتهران، سال های 1402 و 1403 بود. حجم نمونه پژوهش فوق، شامل 300 نفر از دانش‌آموزان پایه دوم به صورت نمونه‌گیری دردسترس در شهر تهران انتخاب گردید. ابزار انداه گیری در این پژوهش، مقیاس تشخیص اختلال یادگیری خاص براساس مدل دهگانه سلسله مراتبی شناختی کتل ، هورن و کارول (CHC ) محققان ساخته انجام گرفت. ابتداء در یک گروه 60 نفری دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی به صورت پایلوت انجام و بعد از رفع کلیه اشکالات و برآورد نسبت روایی محتوایی، داده ها جمع‌آوری و با استفاده از نرم افزارهای SPSS-26 وAMOS-24 تحلیل شد.
یافته‌ها: شاخص نسبت روایی‌محتوایی(CVR)، تمام خرده مقیاس‌ها، بیشتر از حداقل مقدار قابل قبول، اعتبار(پایایی ) نیز از روش آلفای کرونباخ برای کل و خرده مقیاس‌ها از 70/0 بیشتر، برآوردگردید. بار عاملی بیش از 3/0 و میزان فراوانی تراکمی 647/84 واریانس متغیر‌ها را تبیین می‌نمایند.
نتیجه‌گیر‌ی: مقیاس سنجش اختلال یادگیری‌خاص برای دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی، طراحی ‌و تدوین شده توسط محققان، از طرف متخصصان روان شناسی از نظر روایی محتوایی و اعتبار درونی مناسب ارزیابی گردیده است. همچنین اعتبار( پایایی)، برای کل مقیاس و خرده مقیاس‌ها، نشان از همسانی درونی‌قوی و با توجه به یافته‌های به دست آمده از تحلیل عاملی اکتشافی، روایی سازه از یک عامل کلی اشباع و مدل تحلیل عاملی تاییدی نیز از برازندگی مناسبی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Design, construction and standardization of the Specific Learning Disorder Diagnostic Scale for second grade elementary school students

نویسندگان [English]

  • Rahmatollah Azimi 1
  • Mohammad Reza Zarbakhsh Bahri 2
  • Javad Khalatbari 3
  • Taher Tizdast 4
1 PhD student in psychology, Tonekabon branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran.
2 Associate Professor, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran
3 Associate Professor, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran.
چکیده [English]

Objective: The aim of the present study was to design, construct, and standardize a scale for diagnosing specific learning disabilities for second-grade elementary school students.
Methods: The statistical population of the present study included all second grade elementary school students in Tehran in 2024 and 2025. The sample size of the above study included 300 second grade students selected through convenience sampling in Tehran. The measurement tool in this study was the Specific Learning Disorder Diagnosis Scale based on the ten-item cognitive hierarchy model of Cattell, Horne, and Carroll (CHC) developed by the researchers. Initially, a pilot study was conducted in a group of 60 second grade elementary school students, and after, the data were collected and analyzed using SPSS-26 and AMOS-24 software.
Results: The content validity ratio (CVR) index of all subscales was greater than the minimum acceptable value, and the reliability was estimated by Cronbach's alpha method for the total and subscales to be greater than 0.70. Factor loadings of more than 0.3 and cumulative frequency of 84.647 explain the variance of the variables.
Conclusion: The Specific Learning Disorder Assessment Scale for second grade elementary school students, designed and developed by researchers, has been evaluated by psychology experts in terms of content validity and appropriate internal validity. Also, the validity(reliability)for the entire scale and subscales shows strong internal consistency and according to the findings obtained from exploratory factor analysis, the construct validity of a saturated general factor and the confirmatory factor analysis model also has an appropriate fit.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Specific learning disorder
  • validity
  • psychometric
  • reliability
  • screening

مراجع

ارخودی قلعه نوئی، م،. سعیدی رضوانی، ط،. تنهایی رشوانلو، ف.، ایمن یزدی، ا.، و ارخودی قلعه نوعی، ز .(1400). ویژگی­ های روان سنجی مقیاس کیفیت زندگی کودکان و نوجوانان با ناتوانی های ویژه یادگیری، فصلنامه ناتوانی های  یادگیری ، 11 (2)، 6-19.
[DOI:10.22098/jld.2022.6513.1698]
سلیمانی خشاب، ع .(1399).  تدوین و اعتباریابی بسته آموزشی راهبردهای شناختی- فراشناختی و مقایسه اثربخشی آن با مداخله شناختی بر حل مسأله کلامی ریاضی و کارکردهای شناختی در دان­ آموزان دچار اختلال خاص یادگیری ریاضی. فصلنامه مطالعات آموزش و یادگیری، 12 (2)، 110- 136. [DOI:10.22099/jsli.2021.6058]
 شکرزاد،  ش . (1392). استاندارد سازی نسخه نوین ازمون های توانایی های شناختی وودکاک جانسون برای کودکان  دبستانی با مشکلات یادگیری . رساله دکتری تخصصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیات تهران.
علیزده، ح.، دلاور، ع.، صادقیان، ز.، و شریفی، ع . (1401). ساخت ، اعتبار یابی و بررسی ویژگی های روان سنجی ابزاری برای تشخیص اختلال یادگیری ویژه(فرم ویژه معلم)، بر اساس پنجمین راهنمای تشخیصی و آماری اختلال.  فصلنامه پژوهشی ناتوانی های یادگیری ، 12 (2)، 66-79. [DOI:10.22098/jld.2023.11088.2028]
کامکاری، ک.،  و شکرزاده،  ش . (1395).  ارزیابی ناتوانی یادگیری.  تهران : انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات .
کرمی، م.،  و کیان ارثی،  ف . (1399). ساخت و هنجاریابی ابزار تشخیصی اختلال یادگیری ویژه خواندن.  فصلنامه پژوهشی ناتوانی های یادگیری، 10 (1) ، 130-150. [DOI:10.22098/jld.2020.1048]
کیومرثی، ف.، شریفی‌درآمدی،  پ.، و کامکاری، ک. (1397).  ویژگی های روان سنجی نسخه دوم مقیاس های سنجش هوش رینولدز در دانش آموزان مبتلا به ناتوانی های یادگیری.  فصلنامه پژوهشی ناتوانی های یادگیری،  8(2)، 76-98. [DOI:10.22098/jld.2019.758]
مرادی،  ر.،‌  و طالع پسند، س . (1397). ساخت و اعتبار یابی آزمون اختلال زبان نوشتاری برای پایه تحصیلی سوم ابتدایی.  فصلنامه پژوهشی ناتوانی های یادگیری، 8 ( 2)، 9 -124 . [DOI:10.22098/jld.2019.759]
موحدی پور، ر.،  درتاج،  ف.،  نصری، ص.،  اسدزاده ، ح.، و  ابوالمعالی الحسینی،  خ . (1398). ساخت، اعتباریابی و روا سازی مقیاس تشخیص اختلال­های یادگیری غیرکلامی. فصلنامه پژوهشی ناتوانی های یادگیری ، 8 (2)، 75-109. [DOI:10.22098/jld.2019.822]
References
Alizehdeh, H., Delavar, A., Sadeghian, Z., & Sharifi, A. (2014), Construction, validation and evaluation of psychometric properties of a tool for diagnosing specific learning disorders (teacher's special form), based on the Fifth Diagnostic and Statistical Manual of Disorders. Quarterly Journal of Learning Disabilities Research, 12 (2), 66-79. [DOI:10.22098/jld.2023.11088.2028] (Persian)
Arkhodi Ghae Noi, M., Saeedi Rezvani, T., Tanhaei Rashvanloo, F. and Ayman Yazdi. (2021), Psychometric properties of the quality of life scale for children and adolescents with specific learning disabilities. Journal of Learning Disabilities, 11 (2), 23-9. [DOI:10.22098/jld.2022.6513.1698] (Persian)
Azimi, R, Tarkhan, M & Mirmehdy, (2021). Design of a Movement Therapy in the form of Taekwondo and its Effectiveness on Easement of Clinical Symptoms in Boys Suffering from Deficit Attention and Hyper Activity Disorder.  Open Journal of Psychology, 1, 1-7. [DOI:10.31586/ojp.2021.010101]
Das, J. P., & Misra, S. B. (2015). Cognitive planning and executive functions. Applications in management and education. New Delhi, India: SAGE. [DOI:10.4135/9789351507826]
Goodspeed, K., Armstrong, D., Dolce, A., Evans, P., Said, R., Tsai, P., & Sarsi, D.)2023). Electroencephalographic (EEG) biomarkers in genetic neurodevelopmental disorders. Journal of child neurology, 38(6-7), 466-477. [DOI:10.1177/08830738231177386]
Kamkari, K. & Shekarzadeh, Sh. (2016). Assessment of Learning Disability. Tehran: Islamic Azad University, Science and Research Branch Publications, https://ajansbook.ir/ (Persian)
Karami, M., & Kian-Erthy, F. (2019), Development and standardization of a diagnostic tool for reading-specific learning disorder, Quarterly Journal of Learning Disabilities Research, 10 (1), 130-150. [DOI:10.22098/jld.2020.1048] (Persian)
Kaufman, A.S., Reynolds, R., Liu, Xin, Kaufman, Alan, McGrew; K.S. (2011). Are Cognitive g and Achievement g one and the same g? An exploration on the Woodcock-Johnson and Kaufman tests. [DOI:10.1016/j.intell.2012.01.009]
Kiyomarsi, F., Sharifi-Agadi, P., & Kamkari, K. (2018), Psychometric properties of the second version of the Reynolds Intelligence Scales in students with learning disabilities. Quarterly Journal of Learning Disabilities Research, 8(2), 76-98. [DOI:10.22098/jld.2019.758] (Persian)
McGrew, K, S. (2020). Use of the Woodcock-Johnson NU Test of Cognitive Ability and tests of Achievement with college student. Journal of Learning Disabilites, 40, 49-65. https://www.wpspublish.com/wj-iv-woodcock-johnson
Moradi, R., & Talepasand, S. (2018), Construction and validation of a written language disorder test for the third grade of elementary education. Quarterly Journal of Learning Disabilities Research, 8 (2), 99-124. [DOI:10.22098/jld.2019.759] (Persian)
Movahedipour, R., Dartaj, F., Nasri, S., Asadzadeh, H., & Abolmaali-Al-Husseini, K. (2019), Construction, validation and validation of the non-verbal learning disorders diagnostic scale. Quarterly Journal of Learning Disabilities Research, 8 (2), 75-109. [DOI:10.22098/jld.2019.822] (Persian)
Roopesh, B. N. (2021). Specific Learning Disability Assessment and Interpretation: NIMHANS SLD Battery and Beyond. Indian Journal of MentalHealth.8(1), 6-27
Shokerzad, Sh. (2013). Standardization of the Woodcock Johnson Cognitive Abilities Scale for Elementary School Children with Learning Disabilities. PhD thesis, Islamic Azad University, Tehran Research Sciences Branch. (Persian)
 Soleimani Khashab, A. (2019), Development and validation of a cognitive-metacognitive strategies training package and comparison of its effectiveness with cognitive intervention on mathematical verbal problem solving and cognitive functions in students with specific mathematical learning disorders, Journal of Learning Disabilities Research, 12 (2), 110-136. [DOI:10.22099/jsli.2021.6058] (Persian)
 Waber, D. P., Boiselle, E. C., Forbes, P. W., Girard, J. M., & Sideridis, G. D. (2019). Quality of life in children and adolescents with learning problems: Development and validation of the ld./qol15 scale. Journal of learning disabilities, 52(2), 146-157. [DOI:10.1177/0022219418775119]
Wang, L. & Carr, M. (2020), “Understanding the relationship between spatial ability and mathematics achievement through the lens of information processing theory”, North American Journal of Psychology, 22(2), 173. [DOI:10.13140/RG.2.2.20223.15524]
Xin, W. (2025) Exploring Time-Use Profiles in Digital Mathematics Assessments for Students with Learning Disabilities, Journal of learning Disorder. [DOI:10.1OI177/00222194251347965]
ناتوانی های یادگیری
دوره 15، شماره 3
اردیبهشت 1405
صفحه 76-67

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار