دانشگاه محقق اردبیلیناتوانی های یادگیری2251-867315420260723Designing a Model of Factors Affecting Students’ Learning Disabilities: A Grounded Theory Approachطراحی الگوی عوامل موثر بر ناتوانی های یادگیری دانش آموزان با رویکرد گراندد تئوری479710.22098/jld.2026.19588.2323FAخاطرهخلیلی نژادکارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران.نیماصادقزاده بلیلدانشجوی دکتری تخصصی روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.Journal Article20260417Objective: Research on students’ learning disabilities plays an important role in improving their academic and social performance. The present study aimed to develop a model for identifying factors affecting students’ learning disabilities using a grounded theory approach.<br />Methods: This qualitative research employed a grounded theory design and was applied in nature. The study population included educational and training experts, school administrators, teachers, and students in Ardabil during the 1403–1404 academic year. A sample of 35 participants was selected using purposive sampling. Data were collected through in-depth face-to-face interviews until theoretical saturation was reached. Inter-coder reliability was confirmed with Cohen’s kappa coefficient of 0.82, and the validity of the instrument and findings was verified by experts and interviewees.<br />Results: Data analysis indicated that learning disabilities were influenced by causal conditions (psychological, educational, and socio-familial factors), contextual conditions (individual characteristics, family economic status, and school quality), intervening factors (study skills, self-regulation, and support from family and peers), strategies (educational and psychological interventions, study management, and school-family interactions), and outcomes (academic, psychological, and social).<br />Conclusion: The proposed model demonstrates sufficient coherence and adequacy and can serve as a framework for identifying, preventing, and reducing students’ learning disabilities. It is recommended to implement educational, psychological, and supportive strategies to enhance students’ motivation, study skills, self-regulation, and mental health.هدف: پژوهش در زمینهی ناتوانیهای یادگیری دانشآموزان اهمیت زیادی در بهبود عملکرد تحصیلی و اجتماعی آنان دارد. هدف این پژوهش، طراحی الگوی عوامل مؤثر بر ناتوانیهای یادگیری دانشآموزان با رویکرد گراندد تئوری است.<br />روشها: روش پژوهش کیفی، از نوع گراندد تئوری و از نظر هدف کاربردی است. جامعهی آماری شامل خبرگان آموزشی و تربیتی، مدیران، آموزگاران و دانشآموزان شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. نمونهی ۳۵ نفره با روش نمونهگیری هدفمند انتخاب شد. دادهها از طریق مصاحبهی عمیق چهرهبهچهره و تا رسیدن به اشباع نظری گردآوری شد. پایایی بینکدگذاران با ضریب کاپای کوهن 82/0 و روایی ابزار و یافتهها توسط اساتید و مصاحبهشوندگان تأیید شد.<br />یافتهها: تحلیل دادهها نشان داد ناتوانیهای یادگیری تحت تأثیر شرایط علی (عوامل روانشناختی، آموزشی و اجتماعی-خانوادگی)، شرایط زمینهای (ویژگیهای فردی، وضعیت اقتصادی خانواده و کیفیت مدرسه)، عوامل مداخلهگر (مهارتهای مطالعه، خودتنظیمی، حمایت خانواده و همسالان)، راهبردها (اقدامات آموزشی و روانشناختی، مدیریت مطالعه و تعامل مدرسه و خانواده) و پیامدها (تحصیلی، روانی و اجتماعی) قرار دارند.<br />نتیجهگیری: مدل ارائهشده انسجام و کفایت لازم را دارد و میتواند چارچوبی برای شناسایی، پیشگیری و کاهش ناتوانیهای یادگیری دانشآموزان باشد. توصیه میشود راهبردهای آموزشی، روانشناختی و حمایتی برای ارتقای انگیزه، مهارتهای مطالعه، خودتنظیمی و سلامت روان دانشآموزان مورد استفاده قرار گیرد.دانشگاه محقق اردبیلیناتوانی های یادگیری2251-867315420260723Development and Validation of a Comprehensive Metacomprehension Training Package and Investigation of its Effectiveness on the Executive Functions of Students with specific learning disorder in readingتدوین و اعتباریابی بستهی جامع آموزش فرادرک مطلب و بررسی اثربخشی آن بر کارکردهای اجرایی دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ویژه از نوع خواندن478710.22098/jld.2026.19487.2319FAزهراصمدیدانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایرانرامینحبیبی کلیبراستاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایرانابوالفضلفریددانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایرانجوادمصرآبادیاستاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز، ایرانJournal Article20260227Objective: The aim of the present study was to develop and validate a comprehensive metacomprehension training package and investigate its effectiveness on the executive functions of students with specific learning disorder in reading.<br />Methods: This study employed a pre-test/post-test design with a control group. The research was conducted during the academic year 1406-1405 on male students diagnosed with specific learning disabilities in reading in the city of Tabriz. Thirty students were selected through purposeful sampling and randomly assigned to either the control or experimental groups. Following the administration of the Executive Function Questionnaire (EFQ), the experimental group received eleven sessions of the comprehensive metacomprehension training package, while the control group received no intervention. Subsequently, both groups participated in the post-test and follow-up assessments of executive functions. Data were analyzed using Multivariate Analysis of Covariance (MANCOVA).<br />Results: The findings indicated that the comprehensive metacomprehension training package had a significant positive effect on the improvement of executive functions and their components, with the exception of the emotional control component (F= 7/627, p<0.05).<br />Conclusion: This research suggests that incorporating metacomprehension strategies into educational and rehabilitation interventions for students with reading disirder not only helps enhance reading comprehension but also systematically strengthens their executive functions. Therefore, developing training packages based on teaching metacognitive strategies for executive control is an effective and recommended strategy for use in educational and clinical settings.1- اهداف. هدف از انجام پژوهش حاضر تدوین و اعتباریابی بستهی جامع آموزش فرادرک مطلب و بررسی اثربخشی آن بر کارکردهای اجرایی دانشآموزان دارای اختلال یادگیری ویژه از نوع خواندن بود.<br />2- مواد و روشها. مطالعه حاضر از نوع پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود که در سال تحصیلی 1405-1404 بر روی دانش-آموزان پسر دارای اختلال یادگیری ویژه از نوع خواندن در شهر تبریز انجام گرفت. از طریق نمونهگیری هدفمند 30 نفر از دانشآموزان به عنوان نمونه انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش جایگزین شدند و بعد از پاسخ دادن به پرسشنامه کارکردهای اجرایی، گروه آزمایش در طی یازده جلسه تحت آموزش بسته جامع فرادرک مطلب قرار گرفت و گروه کنترل هیچ آموزشی دریافت نکرد. سپس هر دو گروه در پسآزمون و آزمون پیگیری کارکردهای اجرایی شرکت کردند. نتایج با روش تحلیل کوورایانس چند متغیره تحلیل شدند.<br />3- یافتهها. نتایج حاصل از یافتهها نشان داد که آموزش بستهی جامع فرادرک مطلب تفاوت آماری معناداری بین دو گروه آزمایش و کنترل در نمره کل کارکردهای اجرایی و و مؤلفههای آن به جز مؤلفهی کنترل هیجانی ایجاد کرده است (F= 7/627, p<0.05).<br /><br />4- نتیجهگیری. این پژوهش پیشنهاد میکند که گنجاندن راهبردهای فرادرک مطلب در مداخلات آموزشی و توانبخشی برای دانشآموزان با مشکلات خواندن، نهتنها به ارتقای درک مطلب کمک میکند، بلکه بهطور سیستمی کارکردهای اجرایی آنان را نیز تقویت مینماید. لذا، تدوین بستههای آموزشی مبتنی بر آموزش راهبردهای فراشناختی برای کنترل اجرایی، راهکاری مؤثر و قابل توصیه برای استفاده در محیطهای آموزشی و بالینی است.دانشگاه محقق اردبیلیناتوانی های یادگیری2251-867315420260723Development and Content Validation of a Family-Centered Educational Package for Empowering Parents of Female Students with Learning Disabilitiesتدوین و اعتبارسنجی بسته آموزشی خانوادهمحور توانمندسازی والدین دانشآموزان دختر دارای اختلالات یادگیری479310.22098/jld.2026.19235.2310FAمهساکامکارگروه روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بین المللی کیش، جزیره کیش، ایران.حسینزارعگروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه پیام نور واحد تهران، تهران، ایران.خدیجهابوالمعالیگروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران.علی اکبرشریفیگروه روان شناسی، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، دانشگاه پیام نور واحد تهران، تهران، ایران.Journal Article20260112the purpose of this study was to design and validate a family - based educational package for empowering parents of adolescent girls (12to15 years) with specific learning disorder.this research is a qualitative research based on content analysis and content validation which was performed in two stages.qualitative phase was analyzed using inductive content analysis , semi - structured interviews with12 students with specific learning disorder and12 parents (totally24 people) in isfahan to achieve theoretical saturation.in the quantitative phase,content validity of the designed educational package based on qualitative findings and theoretical foundations was evaluated by a panel of eight experts using content validity ratio (cvr) and content validity index (cvi) based on model (1975) .analysis of qualitative data resulted in the extraction of 483 initial codes,22 sub themes and 8themes . the main themes included : enhancement of academic motivation ,distractibility and concentration , parent - child relationship and emotional support ,practical exercises for increasing motivation , improving executive functions and sustainable attention , integration with school environment and cultural پیشنهادات and evaluation of progress and maintenance of changes.accordingly , an 8 session educational package was designed ( each session 90 minutes).results of the validation showed that the cvr mean and total content validity index (s - cvi / ave) is 0.93 , which is higher than the acceptance criteria (0/75and 0/80) .the developed educational package has a desirable content validity and can be used as a structured interventional tool in خانوادهمحور programs for parents of adolescent girls with specific learning disorder.پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی محتوایی یک بسته آموزشی خانواده محور برای توانمندسازی والدین دانشآموزان دختر نوجوان (۱۲ تا ۱۵ سال) دارای اختلال یادگیری خاص انجام شد. این پژوهش از نوع کیفی مبتنی بر تحلیل محتوا با اعتبارسنجی محتوایی است که در دو مرحله اجرا شد. مرحله کیفی، با استفاده از تحلیل محتوای استقرایی، مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۲ دانشآموز دارای اختلال یادگیری خاص و ۱۲ والد آنها (مجموعاً ۲۴ نفر) در شهر اصفهان، تا رسیدن به اشباع نظری تحلیل شد. در مرحله کمّی، روایی محتوایی بسته آموزشی طراحیشده براساس یافتههای کیفی و مبانی نظری، توسط پانلی متشکل از ۸متخصص با استفاده از شاخصهای نسبت روایی محتوا (CVR) و شاخص روایی محتوا (CVI) بر اساس مدل لاوشه (1975) ارزیابی گردید.تحلیل دادههای کیفی منجر به استخراج۴۸۳ کد اولیه، ۲۲زیر مضمون و ۸مضمون اصلی شد. مضامین اصلی شامل: تقویت انگیزه تحصیلی، مدیریت حواسپرتی و تمرکز، ارتباط والد - فرزند و حمایت عاطفی، تمرینات عملی برای افزایش انگیزه، بهبود کارکردهای اجرایی و توجه پایدار، ادغام با محیط مدرسه و پیشنهادات فرهنگی و ارزیابی پیشرفت و نگهداری تغییرات بودند. بر این اساس، یک بسته آموزشی ۸ جلسهای (هر جلسه ۹۰ دقیقه) طراحی شد.نتایج اعتبارسنجی نشان داد که میانگین CVR جلسات 875/0 و شاخص روایی محتوایی کل (S-CVI/Ave)برابر با 93/۰ است که بالاتر از معیارهای پذیرش (75/0 و 80/0) است.<br />بسته آموزشی تدوینشده از روایی محتوایی مطلوبی برخوردار است و میتواند به عنوان یک ابزار مداخلهای ساختار یافته در برنامههای خانوادهمحور برای والدین دانشآموزان دختر نوجوان دارای اختلال یادگیری خاص مورد استفاده قرار گیرد.دانشگاه محقق اردبیلیناتوانی های یادگیری2251-867315420260723Investigate the effectiveness of brain-based teaching-learning strategy on cognitive flexibility and academic enthusiasm of students with specific learning disabilitiesاثربخشی استراتژی یاددهی-یادگیری مغز محور بر انعطافپذیری شناختی و اشتیاق تحصیلی دانشآموزان دارای اختلال یادگیری خاص455010.22098/jld.2026.19551.2322FAهبهمحسن محمددانشجوی دکتری روانشناسی، دانشگاه ارومیه، گروه روانشناسی، ارومیه، ایراناسماعیلسلیمانیدانشیار گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانعلیعیسی زادگاناستاد گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانJournal Article20260409Objective: The present study aimed to investigate the effectiveness of brain-based teaching-learning strategy on cognitive flexibility and academic enthusiasm of students with specific learning disabilities.<br />Methods: The research method of the present study, considering its subject, was a quasi-experimental pre-test-post-test type with a control group. The statistical population of the present study included all sixth grade students with specific learning disabilities in Babul city in the academic year 2026. The statistical sample of the study included 40 students with specific learning disabilities who were selected using the available sampling method and based on the inclusion and exclusion criteria and randomly assigned to two experimental groups (20 people) and control (20 people). Were used to collect data the cognitive flexibility questionnaire of Dennis et al. (2010) and the academic enthusiasm questionnaire of Fredericks et al. (2004). The experimental group underwent intervention with Florida Brain-Centered Teaching-Learning Strategies (2016) during 18 2-hour sessions, 2 sessions per week.<br />Findings: The results of multivariate analysis of variance showed that there was a statistically significant difference between the experimental and control groups in cognitive flexibility and academic enthusiasm. So that the average of the experimental group in cognitive flexibility and academic enthusiasm was significantly higher than the control group (P<0.001).<br />Conclusion: The findings of this study provide useful information regarding the intervention of brain-centered teaching-learning strategies, and counselors and psychologists can use this intervention to improve cognitive flexibility and academic enthusiasm of students with specific learning disabilities.هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی استراتژی یاددهی-یادگیری مغز محور بر انعطافپذیری شناختی و اشتیاق تحصیلی دانشآموزان دارای اختلال یادگیری خاص صورت گرفته است. <br />روشها: روش تحقیق مطالعه حاضر با توجه به موضوع آن، نیمهآزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری تحقیق حاضر شامل کلیه دانش آموزان پایه ششم ابتدایی دارای اختلال یادگیری خاص شهر بابل در سال تحصیلی 05-1404 بودند. نمونه آماری تحقیق شامل 40 نفر از دانشآموزان دارای اختلال یادگیری خاص بودند که به روش نمونه گیری در دسترس و بر اساس ملاکهای ورود و خروج انتخاب و بهصورت تصادفی در دو گروه آزمایش (20 نفر) و کنترل (20 نفر) گمارش گردید. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه انعطاف پذیری شناختی دنیس و همکاران (2010) و پرسشنامه اشتیاق تحصیلی فردریکز و همکاران (2004) استفاده شده است. گروه آزمایش تحت مداخله با استراتژیهای یاددهی-یادگیری مغز محور فلوریدا (2016) طی 18 جلسه 2 ساعته، هفته ایی 2 جلسه قرار گرفتند.<br />یافته ها: نتایج تحلیل واریانس چندمتغیره نشان داد بین گروه آزمایش و کنترل در انعطاف پذیری شناختی و اشتیاق تحصیلی تفاوت آماری معناداری وجود دارد. به طوری که میانگین گروه آزمایش در انعطاف پذیری شناختی و اشتیاق تحصیلی به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل می باشد (001/0P<). <br />نتیجه گیری: یافتههای این پژوهش اطلاعات مفیدی را در ارتباط با مداخله استراتژی یاددهی-یادگیری مغز محور فراهم میکند و مشاوران و روانشناسان میتوانند برای بهبود انعطافپذیری شناختی و اشتیاق تحصیلی دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص از این مداخله استفاده نمایند.دانشگاه محقق اردبیلیناتوانی های یادگیری2251-867315420260723Analysis of differences in emotion processing, working memory performance, adaptive skills, and behavioral problems in Analysis of differences in emotion processing, working memory performance, adaptive skills, and behavioral problems in dyslexic andتحلیل تفاوت های پردازش هیجان، عملکرد حافظه کاری، مهارت های سازشی و مشکلات رفتاری در دانش آموزان نارساخوان و عادی476310.22098/jld.2026.17988.2269FAمحمدنریمانیاستاد ممتاز گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانمتینهعبادیدانشجوی دکتری روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانسیف الهآقاجانیاستاد گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانسانازعینیاستادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.قاسمفتاح زاده اردلانیدانشیار گروه مغز و اعصاب، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اردبیل، اردبیل، ایران.Journal Article20250808Objective: The present study aimed to compare emotional processing, working memory performance, adaptive skills, and behavioral problems between students with dyslexia and typically developing students. <br />Method: This causal-comparative study was conducted in 2024 in Ardabil, Iran. The statistical population included fifth- and sixth-grade elementary students, from which 58 students with dyslexia and 64 typical students were selected using purposive sampling and matched accordingly. The research instruments included the Emotional Go/No-Go Task for assessing emotional processing, Emotional 1-Back Task, the Social Skills Rating System (Parent Form) by Gresham and Elliott, and a demographic information form. Data were analyzed using analysis of variance (ANOVA) and Mann-Whitney U test.<br />Results: Results indicated that students with dyslexia performed more poorly than typically developing students across all components of emotional processing, emotional working memory performance, and social skills. Specifically, individuals with dyslexia showed lower performance in reaction time and response accuracy to both emotional and neutral stimuli. In addition, they committed more omission and commission errors. These findings suggest the presence of concurrent cognitive, emotional, and social deficits in this group.<br />Conclusion: The findings highlight that learning disabilities are not confined to academic skills but are also associated with impairments in emotional, cognitive, and interpersonal functioning. Therefore, educational interventions should simultaneously focus on enhancing working memory, improving emotional processing, and fostering social relationships to support the holistic development of these students.اهداف <br />هدف پژوهش حاضر، مقایسه پردازش هیجانی، عملکرد حافظه کاری، مهارتهای سازشی و مشکلات رفتاری در دانشآموزان دارای نارساخوانی و دانشآموزان عادی بود.<br />مواد و روشها <br />این مطالعه از نوع علی-مقایسهای و در سال ۱۴۰۳ در شهر اردبیل انجام شد. جامعه آماری شامل دانشآموزان پایه پنجم و ششم ابتدایی بود که از میان آنها 58 نفر دارای نارساخوانی و 64 نفر دانشآموز عادی به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و با هم همتا شدند. ابزارهای پژوهش شامل آزمون Go/No-Go هیجانی برای سنجش پردازش هیجانی، آزمون حافظه کاری N-back، پرسشنامه مهارتهای اجتماعی (نسخه والدین) توسط گرشام و الیوت و فرم اطلاعات جمعیتشناختی بود. دادهها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس و یومان ویتنی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.<br />یافتهها <br />نتایج نشان داد که دانشآموزان دارای نارساخوانی در تمامی مؤلفههای پردازش هیجانی، عملکرد حافظه کاری هیجانی و مهارت های اجتماعی عملکرد ضعیفتری نسبت به دانشآموزان عادی داشتند نحوی که افراد نارسا خوان در میزان سرعت واکنش، دقت پاسخ به محرک های هیجانی و حتی خنثی نسبت به افراد عادی عملکرد پایین تری داشتند. همچنین خطای حذف و ارتکاب آنها نیز پایین تر بود. این یافتهها بیانگر وجود ضعفهای همزمان شناختی، هیجانی و اجتماعی در این گروه است.<br />نتیجه گیری <br />این نتایج نشان میدهد که ناتوانی یادگیری تنها محدود به حوزه تحصیلی نیست، بلکه با نقصهایی در فرآیندهای هیجانی، شناختی و اجتماعی همراه است. از اینرو، مداخلات آموزشی باید همزمان بر تقویت حافظه کاری، بهبود پردازش هیجان و روابط اجتماعی متمرکز شوند تا زمینه رشد همهجانبه این دانشآموزان فراهم گردد.دانشگاه محقق اردبیلیناتوانی های یادگیری2251-867315420260723The Effectiveness of Cognitive-Behavioral Play Therapy on Cognitive Flexibility, Alexithymia, and Communication Skills in Students with Specific Learning Disordersاثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر انعطاف پذیری شناختی، ناگویی هیجان و مهارت های ارتباطی در دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص476410.22098/jld.2026.19127.2304FAمحمدرضانوروزی همایوندانشجوی دکتری تخصصی مشاوره، گروه مشاوره، دانشکده علومتربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.نیماجلیلیگروه مشاوره ؛ دانشگاه فرهنگیان ، پردیس علامه طباطبائی ،اردبیل ، ایرانامیررضاعلی محمدیگروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.اسماعیلصدری دمیرچیاستاد، گروه مشاوره، دانشکده علومتربیتی و روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.Journal Article20251224Objective: The present study aimed to investigate the effectiveness of cognitive-behavioral play therapy on cognitive flexibility, alexithymia, and communication skills in students with specific learning disorders.<br />Methods: This study was a quasi-experimental research with a pretest-posttest control group design. The statistical population consisted of all male students aged 8 to 12 years with specific learning disorders referred to educational and therapeutic centers in Ardabil city during the academic year 2025-2024. From this population, 30 students were selected via purposive sampling and were randomly assigned to either an experimental group (n=15) or a control group (n=15). The experimental group received cognitive-behavioral play therapy intervention in ten 60-minute sessions, while the control group received no intervention. Research instruments included the Cognitive Flexibility Inventory (CFI), the Toronto Alexithymia Scale (TAS-20), and the Matson Evaluation of Social Skills with Youngsters (MESSY). The data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) with SPSS software version 27.<br />Results: Multivariate analysis of covariance (MANCOVA) indicated that after controlling for pretest effects, the cognitive-behavioral play therapy intervention had a significant effect on all three dependent variables. Specifically, the group effect on cognitive flexibility was significant (F = 18.967, p < .001, η² = 0.431). Furthermore, the group effects on alexithymia (F = 23.495, p < .001, η² = 0.484) and communication skills (F = 47.002, p < .001, η² = 0.653) were also significant.<br />Discussion and Conclusion: The results demonstrated that cognitive-behavioral play therapy had a significant positive effect on cognitive flexibility, alexithymia, and communication skills.هدف: پژوهش حاضر با هدف اثربخشی بازی درمانی شناختی رفتاری بر انعطاف پذیری شناختی، ناگویی هیجان و مهارت های ارتباطی در دانش آموزان دارای اختلال یادگیری خاص انجام شد. <br />روشها:این پژوهش از نوع نیمهتجربی با طرح پیشآزمون-پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل کلیه دانشآموزان پسر ۸ تا ۱۲ ساله با اختلال یادگیری خاص مراجعهکننده به مراکز آموزشی و درمانی شهرستان اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰5-۱۴۰4 بود. از این جامعه، ۳۰ دانشآموز به روش نمونهگیری هدفمند انتخاب و بهطور تصادفی در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش، مداخله بازیدرمانی شناختی-رفتاری را در ۱۰ جلسه ۶۰ دقیقهای دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخلهای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل مقیاس پرسشنامه انعطافپذیری شناختی (CFI)، پرسشنامه ناگویی هیجانی تورنتو (TAS-20) و پرسشنامه مهارت ارتباطی ماتسون بود. دادهها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و به کمک نرمافزار SPSS نسخه 27 تحلیل شدند.<br />یافتهها: تحلیل کوواریانس چندمتغیره نشان داد که پس از کنترل اثر پیشآزمون، مداخله بازی درمانی شناختی-رفتاری بر هر سه متغیر وابسته تأثیر معناداری داشته است. بهطور مشخص، اثر گروه بر متغیر انعطافپذیری شناختی معنادار بود (۱۸.۹۶۷ = F، ۰.۰۰۰ > p، ۰.۴۳۱ = η²). همچنین، اثر گروه بر ناگویی هیجان (۲۳.۴۹۵ = F، ۰.۰۰۰ > p، ۰.۴۸۴ = η²) و مهارتهای ارتباطی (۴۷.۰۰۲ = F، ۰.۰۰۰ > p، ۰.۶۵۳ = η²) نیز معنادار گزارش شد.<br />بحث و نتیجهگیری: نتایج نشان داد که مداخله بازی درمانی شناختی رفتاری بر انعطاف پذیری شناختی، ناگویی هیجان و مهارتهای ارتباطی تاثیر مثبت و معنیداری داشتدانشگاه محقق اردبیلیناتوانی های یادگیری2251-867315420260723The Effectiveness of Cognitive Inhibition Training on Cognitive Interference Control and Accuracy of Educational Information Processing in Students with Dyslexiaاثربخشی آموزش بازداری شناختی بر کنترل تداخل شناختی و دقت پردازش اطلاعات آموزشی دانش آموزان دارای اختلال نارساخوانی478810.22098/jld.2026.19439.2318FAامیریکانی زادکاندیدای دکتری روان شناسی تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایرانJournal Article20260220The present study aimed to examine the effectiveness of cognitive inhibition training on cognitive interference control and the accuracy of educational information processing in students with dyslexia. The research employed a quasi-experimental design with pre-test and post-test measures, including an experimental group and a control group, along with a two-month follow-up period. The statistical population consisted of male and female students from the second to sixth grades of elementary school who were diagnosed with dyslexia and referred to learning disability centers in Khoy city during the 2025–2026 academic year. The sample included 44 students (28 boys and 16 girls) who were selected through convenience sampling and randomly assigned to the experimental group (n = 23) and the control group (n = 21). Data were collected using the Flanker Task (Eriksen & Eriksen, 1947) and the d2 Test of Attention (Brickenkamp & Zillmer, 1998), which were administered to all participants at the pre-test stage. The cognitive inhibition training program developed by Wang et al. (2012) was delivered to the experimental group in 10 weekly sessions, each lasting 30 minutes. Post-test and follow-up assessments were subsequently conducted for both groups. Data were analyzed using repeated-measures analysis of variance (ANOVA) with SPSS version 23.The results indicated that cognitive inhibition training had a significant effect on indices of cognitive interference control and the accuracy of educational information processing (p < 0.01). Moreover, the effects of the intervention were maintained at the three-month follow-up.چکیده<br />پژوهش حاضر باهدف تعیین اثربخشی آموزش بازداری شناختی بر کنترل تداخل شناختی و دقت پردازش اطلاعات آموزشی دانش آموزان دارای اختلال نارساخوانی انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون و پسآزمون با گروه آزمایشی و گروه گواه و شامل یک دوره پیگیری (2 ماهه) بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانشآموزان دختر و پسر پایه دوم تا ششم ابتدایی مبتلا به نارساخوانی بود که در سال تحصیلی ۱۴۰5-۱۴۰4 به مراکز اختلال یادگیری شهر خوی مراجعه کردند. نمونه آماری تعداد ۴4 نفر (28 پسر، 16 دختر) از این دانشآموزان بود که به شیوه نمونهگیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (23 نفر) و گواه (۲1 نفر) قرار گرفتند. ابزار جمعآوری دادهها تکلیف فلانکر (اریکسن و اریکسن، 1947) و آزمون توجه d2(بریکنکامپ و زیلمر، 1998) بود که تمام آزمودنیها در مرحله پیشآزمون آن را تکمیل کردند. برنامه مداخلهای آموزشی بازداری شناختی وانگ و همکاران (2012) به گروه آزمایش در 10 جلسه به صورت هفتگی و هر جلسه 30 دقیقه آموزش داده شد و در نهایت پسآزمون و پیگیری از دو گروه آزمایش و گواه گرفته شد. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس اندازههای مکرر با نرمافزار 23 spss- تحلیل شدند. نتایج نشان داد که آموزش بازداری شناختی بر شاخصهای کنترل تداخل شناختی و دقت پردازش اطلاعات آموزشی مؤثر بود (01/0>P). همچنین، اثربخشی در مرحله پیگیری سه ماهه تداوم داشت.