بازنمایی پدیدارشناختی چالش‌ها و راهکارهای مقابله‌ای والدین در مواجهه با کودکان دارای اختلال یادگیری خاص: یک پژوهش کیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری تخصصی، روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده

هدف: اختلال یادگیری خاص به‌عنوان یکی از اختلال‌های شایع عصبی-رشد، علاوه بر کودکان، چالش‌ها و مشکلات فراوانی برای والدین نیز به همراه دارد. هدف از پژوهش حاضر واکاوی و بازنمایی تجارب زیسته والدین کودکان دارای اختلال یادگیری خاص بود.
روش‌ها: روش پژوهش حاضر، کیفی از نوع پدیدارشناسانه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر را والدین کودکان دارای اختلال یادگیری خاص در شهر تهران تشکیل دادند. با توجه به ماهیت پژوهش و هدف آن، از روش نمونه‌گیری هدفمند استفاده شد. بدین منظور تعداد 13 نفر از والدین کودکان دارای اختلال یادگیری خاص مراجعه کننده به کلینیک روانشناسی و توان‌بخشی دانش بنیان آتیه با رعایت اصل اشباع داده‌ها به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. ابزار پژوهش حاضر مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته بود. مصاحبه‌ها با استفاده از روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی(1978) تجزیه و تحلیل شدند.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش در سه محور شناسایی چالش‌ها و مشکلات والدین کودکان دارای اختلال یادگیری خاص(4 مضمون اصلی و 26 مضمون فرعی)، محور شناسایی و ارائه راهکارهای مؤثر باهدف بهبود کیفیت زندگی والدین کودکان دارای اختلال یادگیری خاص(4 مضمون اصلی و 20 مضمون فرعی) و محور امید و چشم‌انداز نسبت آینده(1 مضمون اصلی و 2 مضمون فرعی) دسته‌بندی شدند.
نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های به دست‌آمده می‌توان نتیجه گرفت طراحی و اجرای برنامه‌های حمایتی هدفمند و مبتنی بر راهکارهای ارائه شده با هدف افزایش کیفیت زندگی آن‌ها ضروری است؛ بنابراین پیشنهاد می‌شود برنامه‌های حمایتی هدفمند و مبتنی بر راهکارهای ارائه شده باهدف افزایش کیفیت زندگی و کاهش چالش‌ها و مشکلات والدین کودکان دارای اختلال یادگیری طراحی و اجرا شود

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Phenomenological Representation of Challenges and Coping Strategies of Parents Facing Children with Specific Learning Disabilities: A Qualitative Study

نویسنده [English]

  • Soroush Ranjbar
Ph.D, Department of Psychology and Education of Exceptional Children, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Objective: is a prevalent neurodevelopmental disorders, poses numerous challenges and problems not only for children but also for their parents. The present study aimed to explore and represent the lived experiences of parents of children with specific learning disorders..
Methods: This research employed a qualitative phenomenological approach. The study population consisted of all parents of children with Specific learning disorder in Tehran. A purposive sampling method was used, through which 13 parents of children with Specific learning disorder, who were referred to the Knowledge-based Psychology and Rehabilitation Clinic, were selected as participants, considering the principle of data saturation. The research instrument was semi-structured, in-depth interviews. The interviews were analyzed using Colaizzi’s seven-step method.
Findings: The research findings were categorized into three axes: identifying the challenges and problems of parents of children with specific learning disabilities (4 main themes and 26 sub-themes); identifying and presenting effective strategies aimed at improving the quality of life of parents of children with specific learning disabilities main themes and 20 sub-themes); and the axis of hope and outlook for the future (1 main theme and 2 sub-themes were categorized.).
Conclusion: Based on the findings, it can be concluded that designing and implementing targeted support programs based on the proposed solutions is essential to enhance their quality of life. Therefore, it is recommended that targeted support programs based on the proposed solutions be designed and implemented to improve the quality of life and reduce the challenges and difficulties faced by parents of children with learning disabilities.

کلیدواژه‌ها [English]

  • learning disorder
  • parents
  • specific phenomenology

مراجع

ایوبی، ل.، و صالحی.، ک.(1404). شیوه‌های دستیابی به اشباع در پژوهش‌های کیفی: یک بررسی نظام‌مند. پژوهش های کیفی در علوم رفتاری، 4 (7)،10-12. [DOI:10.22077/qrbs.2025.8429.1069]
آریاپوران، س.، و نریمانی، م.(1400). شیوع افسردگی در کودکان دچار اختلال یادگیری خاص: نقش ارتباط کودک-والد و کودک-معلم.        ناتوانی های یادگیری، 10(3)، 300-315.     [DOI:10.32598/JLD.10.3.1]
زمستانی، م. (1402). مقایسه راهبردهای تنظیم هیجان و عدم تحمل بلاتکلیفی در مادران کودکان با و بدون ناتوانی‌های یادگیری خاص. ناتوانی های یادگیری، 12(3)، 49-38. [DOI:10.22098/jld.2023.12555.2077]
 کیوان فرد، ا.(1404). بررسی شیوع اختلالات یادگیری خاص در دانش‌آموزان دوره ابتدایی: یک مطالعه مروری نظام‌مند. تحقیقات راهبردی در تعلیم و آموزش‌وپرورش، 43(49)، 748–773. [https://civilica.com/doc/2277669]         
مظاهری تهرانی، ف.، قنبری، س.،  فتح‌آبادی، ج.، شکری، ا و شریفی، م.(1402). تجربه زیسته مشکلات روانی- اجتماعی مادران دارای کودک مبتلا به اختلال یادگیری شهر تهران. دست‌آوردهای روان‌شناختی، 30(2)، 1-16. [DOI:10. 2055/psy.2022.39615.2770]
نریمانی، م.، سلمانی، ع. و شارعی، آ. (1404). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباط مؤثر بر امیدواری تحصیلی و بهزیستی روان‌شناختی در دانش‌آموزان مستعد رفتارهای پرخطر. روان شناسی مدرسه و آموزشگاه، 14(1)، 82-95. [DOI:10.22098/jsp.2025.16465.6043]
Alrahili, N. (2023). Burnout and anxiety among parents of children with neurodevelopmental disorders: A cross- sectional study in Saudi Arabia.Middle East Current Psychiatry, 30(58), 36-52 .[DOI:10.1186/s43045-023-00331-3]
Akhtayeva, N., Kosherbayeva, L., Imamatdinova, A., Šmigelskas, K .(2024), Wellbeing of parents raising children with autism spectrum disorder and the role of psychologists. Archives of Medical Science. 21(3), 858-867. [DOI:10.5114/aoms/190772%5d]
American Psychiatric Association. (2022). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed., text rev.; DSM-5-TR). American Psychiatric Publishing.  [DOI:10.1176/appi.books.9780890425787]
Anthony, H., Reupert, A., & McLean, L. (2024). Parent experiences of specific learning disorder  diagnosis: A scoping  review. Dyslexia. Advance online publication. 30(1).  [DOI:10.1002/dys.1757]
Ariapooran, S. and Narimani, M. (2021). Prevalence of Depression in Children with Specific Learning Disorder: The Role of Child-Parent and Child-Teacher Relationship. Learning Disabilities. 10(3), 300-315.  [DOI:10.32598/JLD.10.3.1]          
Arnold, D. L., & McPherson, S. (2024). A systematic review on the mental health of parents of individuals with learning disabilities. Intellectual Disabilities, 4(2), 46–64. [DOI:10.1177/26344041231217104]
Auriemma, D. L., Ding, Y., Zhang, C., Rabinowitz, M., Shen, Y., & Lantier-Galatas, K. (2022). Parenting stress in parents of children with learning disabilities: Effects of cognitions and coping styles. Learning Disabilities Research & Practice, 37(1), 51–63. [DOI:10.1111/ldrp.12265]
Ayar, G., Yalçın, S. S., Artan, Ö. T., Kahveci, A., & Çöp, E. (2024). Which factors accompany maternal acceptance rejection in children with specific learning disabilities?BMC Psychiatry,24,)119.([DOI:10.1186/s12888-024        05584-8]
Ayoubi, L. and Salehi, K. (2025). Achieving Saturation in Qualitative Research: A Systematic Review. Qualitative Research in Behavioral Sciences (QRBS),4(7),10-21[DOI:10.22077/qrbs.2025.8429.1069%5d] (Persian)
Barak-Levy, Y., & Paryente, B. (2023). Diving into the resolution process: Parent's reactions to child's diagnosis.               Environmental Research and Public Health, 20(4), 32-95. [DOI:10.3390/ijerph20043295]   
Bozatlı, L., Hasan, C., Aykutlu, A. S. G., Ataş, T., Özkan, Ç., Güneydaş Yıldırım, B., & Görker, I. (2024). Children at risk of specific learning disorder: A study on prevalence and risk factors. Children, 11(7), 37-59. [DOI:10.3390/children11070759]
Creswell, J. W. (2007). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches (H. Danaiefard & H. Kazemi, Trans). Saffar: Eshragh.
Cheng, A. W., & Lai, C. Y. Y. (2023). Parental stress in families of children with special educational needs:A syst  matic review. Frontiers in Psychiatry, 10(14): 23-43. [DOI:10.3389/fpsyt.2023.1198302]
Chen, Y., Canfield, C. F., Finegood, E. D., Gutierrez, J., Williams, S., O'Connell, L. K., & Mendelsohn, A. (2025). Family stress model and parenting in infancy: Social support and  parenting self-efficacy as resilience factors. Family Psychology. 14,(10), 10-37. [DOI:10.1037/fam0001341%5d]
Colaizzi, P. F. (1978). Psychological research as the phenomenologist views it. In R. S. Valle &  M. King (Eds.), Existential-phenomenological alternatives for psychology (pp. 48–71). Oxford University Press. Retrieved from https://philpapers.org/rec/COLPRA-5
Dembo, R. S., Huntington, N., Mitra, M., Rudolph, A. E., Lachman, M. E., & Mailick, M. R. (2022). Social network typology and health among parents of children with developmental disabilities: Results from a national study of midlife adults. Social Science & Medicine, 292(2), 11-23. [DOI:10.1016/j.socscimed.2021.114623]
Dong, S., Dong, Q., & Chen, H. (2022). Mothers' parenting stress, depression, marital conflict, and marital satisfaction.          Developmental & Behavioral Pediatrics, 299(1), 682–690. [DOI:10.1016/j.jad.2021.12.079]
Fard, K. (2025). Prevalence of specific learning disorders in elementary school students: A systematic review. Strategic Research in Education, 43(49), 748–773. [https://civilica.com/doc/2277669] (Persian)
Fathi, L., Bakhtiarpour, S., & Mahdad, A. (2024). The association between parental academic support and students’ academic well-being: The mediating role of academic resilience. Educational Research in Medical Sciences, 13(1), 14-40. [DOI:10.5812/ermsj‑149401]
Guo, L., & Keles, S. (2024). A systematic review of studies with parent-involved interventions for children with specific learning disabilities. Special Needs Education, 40(4), 755–772. [DOI:10.1080/08856257.2024.2421112]
Loose, T., Geoffroy, M. C., Yang, A. V., & Coté, S. (2023). Parental loneliness, parental stress and child mental health during the COVID-19 pandemic. BMC Psychiatry, 12(1). [DOI:10.1016/j.jadr.2023.100499]
Mazaheri Tehrani, F. , Ghanbari, S. , Fathabadi, J. , Shokri, O. and Sharifi, M. (2023). A Phenomenological Exploration of the Lived Experience of Mothers of Children with Learning Disorders from Their Child's Emotional-Behavioral Problems. Psychological Achievements, 30(2), 1-16.   [DOI:10.22055/psy.2022.39615.2770] (Persian)
Narimani, M., Salmani, A. & Sharei, A. (2025). The effectiveness of effective communication skills training on academic hope and psychological well-being in students prone to high-risk behaviors. Journal of School Psychology, 14(1), 82-95. (Persian) [DOI:10.22098/jsp.2025.16465.6043]
Pan, B., Gong, Y., Wang, Y., Miao, J., Zhao, C., & Li, Y. (2025). The impact of maternal parenting stress on early childhood development: The mediating role of maternal depression and the moderating effect of family resilience. BMC Psychology, 13, (277), 76-89. [DOI:10.1186/s40359‑025‑02575‑6%5d]
Polak, N., & Grossman, E. S. (2024). Exploring psychological distress among individuals with specific learning                disabilities: The impact of age, gender, and disability type. Disabilities, 4(4), 1044–1064.              [DOI:10.3390/disabilities4040065]
Ranta, K., Saarimäki, H., Gummerus, J., Virtanen, J., Peltomäki, S., & Kontu, E. (2024). Psychological interventions for parents of children with intellectual disabilities to enhance child behavioral outcomes or parental well-being: A systematic review, content analysis and effects. Intellectual Disabilities, 29(2), 500-535. [DOI:10.1177/17446295241302857]
Riemersma, I., Van Santvoort, F., Van Doesum, K. M., Hosman, C. H., Janssens, J. M., Van Der Zanden, R. P., & Otten, R. (2022). You are Okay’: Effects of a support and educational  program for children with mild intellectual disability and their parents with mental health concerns. Intellectual Disabilities, 26(1), 70- 89. [DOI:10.1186/s12888-015-0698-0]
Saunders, B., Sim, J., Kingstone, T., Baker, S., Waterfield, J., Bartlam, B., Burroughs, H., Jinks, C.(2018).Satu ration  in qualitative research: exploring its conceptualization and operationalization.Quality& Quantity .52(4), 1893-1907. [DOI:10.1007/s11135-017-0574-8]
Scavarda, A. (2024). The shame–blame complex of parents with cognitively impaired children: A qualitative analysis. British Journal of Social Work, 46(5), 966–983. [DOI:10.1111/1467-9566.13742]
Tan, Y., Lyu, R., & Lu, S. (2024). Reducing parenting stress in Chinese parents of children with learning disabilities with a mindful parenting program: A randomized controlled trial. Research in Developmental Disabilities,    151(1), 10-94. [DOI:10.1016/j.ridd.2024.104794]
Tiengsomboon, U., & Luvira, V. (2024). Family support for children with learning disabilities to attain good academic performance: A qualitative study. Malaysian Family Physician, 24(1),19–25. [DOI:10.51866/oa.529]
Zemestani, M. (2023). Comparison the Emotion Regulation Strategies and Intolerance of Uncertainty in Mothers of  Children with and without Specific Learning Disabilities. Journal of LearningDisabilities, 12(3), 49-    38. [DOI:10.22098/jld.2023.12555.2077%5d] (Persian)
ناتوانی های یادگیری
دوره 15، شماره 2
بهمن 1404
صفحه 39-26

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار