مقایسه‌ی سبک‌های شناختی مستقل و وابسته به زمینه و حل مسأله اجتماعی در دانش‌آموزان با و بدون اختلال یادگیری خاص

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 ستادیار روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل

چکیده

هدف از پژوهش حاضر مقایسه­ی سبک­های شناختی مستقل و وابسته به زمینه و حل مسأله اجتماعی در دانش­آموزان با و بدون اختلال یادگیری خاص بود. روش پژوهش، توصیفی از نوع علی ـ مقایسه­ای بود و جامعه آماری شامل کلیه دانش­آموزان مبتلا به اختلال یادگیری مراجعه­کننده به مراکز آموزشی و بالینی شهرستان رضوان­شهر در سال­تحصیلی 93-1392 و دانش­آموزان عادی (فاقد اختلال یادگیری) همان شهرستان بودند که از بین آنها 80 نفر (40  نفر مبتلا به ناتوانی و 40  نفر بدون ناتوانی) با روش نمونه­گیری هدفمند انتخاب شدند. برای جمع­آوری داده­ها ازآزمون اشکال نهفته و مقیاس حل مسئله اجتماعی استفاده شد و داده­ها با تحلیل واریانس یک­طرفه تحلیل شد. نتایج نشان داد که میانگین نمرات سبک­های شناختی مستقل و وابسته به زمینه در دانش­آموزان عادی بیشتر از دانش­آموزان مبتلا به اختلال است. هم­چنین میانگین نمرات سبک­های غیرسازنده حل مسئله اجتماعی (درماندگی، مهارگری و اجتناب) در دانش­آموزان مبتلا به اختلال بیشتر از افراد عادی بوده و برعکس میانگین نمرات سبک­های سازنده حل مسئله اجتماعی (خلاقیت، اعتماد و گرایش) در دانش­آموزان عادی بیشتر است. این یافته­ها تلویحاتی را برای استفاده متخصصان بالینی و تعلیم و تربیت کودکان از تقویت مهارت حل مسئله اجتماعی و اصلاح سبک­های شناختی افراد مبتلا به اختلال یادگیری خاص به منظور کنترل و درمان علایم و پیامدهای مخرب مبتلایان به این اختلال را به دنبال دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of the independent and context dependent cognitive styles and social problem solving in students with and without specific learning disorder

نویسندگان [English]

  • A Atadokht 1
  • G Mohammadi 2
  • M Taheri Fard 2
  • A Sharbati 3
1 . Corresponding author: Assistant Professor of Psychology, University of Mohaghegh Ardabili
2 MA in Clinical Psychology, University of Mohaghegh Ardabili
3 MA in Clinical Psychology, Islamic Azad University, Ardabil Branch
چکیده [English]

This study aimed to compare the independent and context-dependent cognitive styles and social problem solving in students with and without specific learning disorder. The design is descriptive and causal-comparative. The population of this study consisted of all students with and without learning disorder referred to clinical and education centers in the Rezwanshahr city in the 2013-2014 years. Eighty people (40 with disorder and 40 without disorder) were selected by purposive sampling method. Data were collected with Latent Forms Test and Social Problem Solving Questionnaire and were analyzed with univariate analysis of variance (ANOVA). The results showed that the mean scores of cognitive style in normal students are higher than students with learning. Also, the unconstructive styles of social problem solving (helplessness, inhibition and avoidance) in students with disorder are higher than normal students and vice versa, the score means of constructive styles of social problem solving (creativity, trust and interest) in normal students are higher than students with disorder. These findings have implications for clinicians and the education of children to use social problem solving skills training and cognitive styles to control and treat symptoms and damaging consequences in students with specific learning disorder.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Independent and Context-Dependent Cognitive Styles
  • social problem solving
  • specific learning disorder
حسینینسب، سیدداوود و ولینژاد، یداالله(1382 .(بررسی رابطه سبک شناختی وابسته به زمینه ونابسته به زمینه و یادگیری خود نظم ده با عملکرد ریاضی دانشآموزان سوم راهنمایی. مجله علوم تربیتی روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز، 3)3 و 4 ،(78-65 . رئیسییزدی، منیره؛ امیری، شعله و مولوی، حسین(1387 .(تأثیر درمان شناختی-رفتاری بر عملکرد حل مسئله ریاضی دانشآموزان دختر دچار اختلال در ریاضیات پایهی پنجم. پژوهش در حیطه کودکان .23-29 ،(1)80 ،اعزیزی، فریدون؛ خانزاده، علی و حسینی، مسعود(1386 .(بررسی سبکهای یادگیری براساس نظریه کلب در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1380 .مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، 2، .23-30 عطادخت، اکبر؛ نوروزی، حمید و غفاری، عذرا(1392 .(بررسی تأثیر آموزش حل مسئله اجتماعی در ارتقای بهزیستی روانشناختی و تابآوری کودکان دارای اختلال یادگیری. مجلهی ناتوانیهای .92ـ108 ،(2)3 ،یادگیری فرامرزی، علی(1379 .(بررسی رابطه بین سبکهای شناختی و راههای مقابله با فشار روانی. پایاننامه کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تربیت معلم تهران. قدمپور، عزتاله(1385 .(تأثیر تعاملی روشهای مختلف سنجش و سبکهای یادگیری شناختی بر راهبردهای یادگیری خود نظمدهی، نگرش و پیشرفت تحصیلی دانشآموزان پایة دوم متوسطه رشته علوم تجربی در درس زیستشناسی. رساله دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی تهران. قطبی ورزنه، احمد؛ ضرغامی، مهدی؛ صائمی، اسماعیل و ملکی، فرزاد(1391 .(بررسی تأثیر سبکهای شناختی بر دقت: نقش حافظة کاری. مجله رشد ویادگیری حرکتی - ورزشی، 10 ،78-61 . مرسلی، آزاده؛ احمدی، فاطمه و سعادت، مهدی(1391 .(بررسی تأثیر روش تدریس حل مسئله در یادگیری فیزیک. سیزدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران و سومین کنفرانس فیزیک و آزمایشگاه، دانشگاه زنجان، 112-98 . نریمانی، محمد؛ محمدامینی ، زرار؛ زاهد، عادل و ابوالقاسمی، عباس (1394 .(مقایسه ی اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و حل مسئله بر انگیزش تحصیلی دانشآموزان اهمال کار. مجلهی .155-139 ،(1) 4 ،مدرسه روانشناسی نریمانی، محمد؛ پوراسمعلی، اصغر؛ عندلیب کوراییم، مرتضی و آقاجانی، سیفاله(1391 .(مقایسه عملکرد استروپ در دانشآموزان دارای اختلال یادگیری با دانشآموزان عادی. مجلهی ناتوانیهای یادگیری، .138-158 ،(2)2یزدانبخش، کامران و بهرامی، زهرا(1390 .(بررسی راهکارهای حل مسئله در دانشآموزان دارای اختلال یادگیری. اولین همایش ملی علوم شناختی در تعلیم و تربیت، 3-2 آذر، 1064-105American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, 5th ed: DSM-V. Washington, DC: Arlington, VA. Atadokht, A., Norouzi, H., & Ghaffari, O. (2014). The effect of social problem-solving training on psychological well-being and resiliency in students with learning difficulties. Journal of Learning Disabilities, 3(2), 92-108. (Persian) Ates, S., & Cataloglu, E. (2007). The effect of students’ cognitive styles on conceptual understanding and problem solving skills in introductory mechanics. Research in Science & Technological Education, 2, 167-178. Azizi, F., Khanzadeh, A., & Hosseini, M. (2002). A survey on leaning styles of medical students (Based on Kolb theory) in Qazvin. Iranian Journal of Medical Education, 2, 16. (Persian) Cussidy, R.E. (2004). Problem-solving style, stress and psychological illness: Development of multinational British. Journal of Clinical Psychology, 2, 156–163. Faramarzi, A. (2000). The relationship between cognitive styles and coping methods with stress. MA Dessertation, University of Tarbiat Moallem, (Unpublished). (Persian) Freilich, R., & Shechtman, Z. (2010). The contribution of art therapy to the social, emotional, and academic adjustment of children with learning disabilities. The Arts in Psychotherapy, 37(2), 97–105. Ghadampoor, E. (2006). Interactive effect of different assessment methods and cognitive learning styles on self regulation learning strategies, attitude and educational achievement in biology of 2nd grade students of experiment sciences field. University of Allameh Tabatabaee (Unpublished Thesis). (Persian) Ghotbi Varzaneh, A., Zarghami, M., Saemi, E., & Maleki, F. (2012). The effect of cognitive styles on accuracy: the role of working memory. Development & Motor Learning, 10, 61-78. (Persian) Ghotbi Varzaneh, A., Hamari, A., Sazmi, E., & Zarghami, M. (2011). Individual differences in working memory and motor performance: A cognitive style approach. American Journal of Psychological, 7(1), 31-42. Hedayatpanah, A. (2010). Study and investigation of the problems and learning disorders of students by various cognitive styles in mathematics course at Rasht Shahid Chamran higher education center. The Journal of Mathematics and Computer Science, 1(3), 216- 229. (Persian) Hodges, CB., Stackpole-Hodges, CL., & Cox, KM. (2008). Self-efficacy, self regulation and cognitive style as predictors of achievement with podcast instruction. Journal of Educational Computing Research, 2, 139-153. Hosseini Nasab, S.D., & Valinajad, Y. (2003). Study of the relationship between independent and context dependent cognitive style and self regulated learning with mathematic function of third grade students. Educational Scienses and Psychology Journal of Shahid Chamran University of Ahvaz, 3(3-4), 65-78. (Persian)Khodadad, E., & Zeynali, Sh. (2012). Field-dependence/ Independence cognitive style and performance on the IELTS listening comprehension. International Journal of Linguistics, 9(3), 622-635. (Persian)Mcbrayer, K. (2012). Bridging ridging policy-practice gap: protecting right of youth with learning dishabilles in Hong Kong. Children and Youth Services Review, 34, 1909- 1914. Mohammadi, F., & Sahebi, A. (2002). Study of problem solving style in depressed people and compared with normal people. Psychological Science Journal, 1(1), 24-42. (Persian) Morsali, A., Ahmadi, F., & Saadat M. (2012). Study of the effectiveness of problem solving education method in physic learning. 13th Conference of Physic Education in Iran and Third Conference of Physic and Labratuary, Zanjan University. (Persian) Narimani, M., Mohammad Amini, Z., Zahed, A. & Abolghasemi, A. (2015). A comparison of effectiveness of training self-regulated learning strategies and problem-solving on academic motivation in male students with academic procrastination. Journal of school psychology, 1 (4), 139-155. (Persian) Narimani, M., Pouresmali, A., Andalib Kouraeim, M., & Aghajanei, S. (2012). A comparison of Stroop performance in students with learning disorder and normal students. Journal of Learning Disabilities, 2(2), 138-158. (Persian) Pithers, R.T. (2002). Cognitive learning style: A review of the field dependent- field independent approach. Journal of Vocational Education and Training, 54, 117-132. RaeseeYazdi, M., Amiri, Sh., & Molavi, H. (2008). The effectiveness of cognitive behavior therapy on mathematic problem solving function of female students with mathematic disorder in 5th grade. Research in Exceptional Children Field, 80(1), 23-29. (Persian) Sohrabi, R., Mohammadi, A. & Adalatzadeh, G.A. (2013). Effectiveness of group counseling with problem solving approach on educational self-efficacy improving. Original Research Article Procedia-Social and Behavioral Sciences, 84(5), 1782-1784. (Persian) Swanson, HL., & Sachse, L. (2001). Mathematical problem solving and working memory in children with learning disabilities: both executive and phonological processes are important. Journal of Exceptional Children Psychology, 79(3), 294-321. Woodcock, S., & Jiang, H. (2013). Teacher’s causal attribution responses of students with learning disabilities in China. Learning and Individual Difference, 25, 163-170. Yan, J.H. (2010). Cognitive styles affect choice response time and accuracy. Personality and Individual Difference, 21(3), 124-136. Yazdan Bakhsh, K., & Bahrami, Z. (2011). Study of the problem solving solutions in students with learning disorder. 1st National Conference of Cognitive Sciences in Education, 1054-1064. (Persian)