مقایسه باورهای فرا شناختی، نشخوار فکری، نگرانی و عدم تحمل بلاتکلیفی در مادران دانش آموزان با و بدون ناتوانی یادگیری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روان شناسی، دانشگاه مراغه

2 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی مرند.

10.22098/jld.2019.825

چکیده

پژوهش حاضر با هدف مقایسه باورهای فرا شناختی، نشخوار فکری، نگرانی و عدم تحمل بلاتکلیفی در مادران دانش آموزان با و بدون اختلال یادگیری انجام شد. جامعه آماری این پژوهش شامل مادران کودکان با و بدون اختلال یادگیری شهر مرند بود که جهت درمان اختلالات یادگیری فرزندان خود در طول 6 ماه دوم سال تحصیلی 97-96 به مرکز ناتوانی یادگیری شهرستان مرند مراجعه کرده اند، و از بین آنها ۵٠ نفر از مادران کودکان با ناتوانی یادگیری، به شیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه فرم کوتاه فراشناخت ولز و کارترایت–هاتون، پرسشنامه نشخوار فکری یوسفی،  مقیاس عدم تحمل بلاتکلیفی فریستون و پرسشنامه نگرانی ایالتی پنسیلوانیا بود. نتایج داده هانشان داد  دو گروه از مادران با و بدون فرزندان دارای اختلال یادگیری در مقیاس های باورهای فراشناختی، نشخوار فکری، نگرانی و عدم تحمل بلاتکلیفی تفاوت آماری معناداری دارند. یافته های این پژوهش ضمن تایید مشکلات سلامت روانی دروالدین (به ویژه مادران) دارای فرزند با اختلالات یادگیری، در چارچوب نظریه های شناختی اختلالات هیجانی نیز قابل تفسیر است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Comparison of metacognitive beliefs, rumination, worry and intolerance of uncertainty in mothers of students with and without learning disorder

نویسندگان [English]

  • Z hashemi 1
  • R Kohansal 2
1 maraghe university
2 M.A. in clinical psychology, Islamic Azad university of Marand
چکیده [English]

The purpose of this study was to compare metacognitive beliefs, rumination, worry and intolerance of uncertainty in mothers of students with and without learning disorder. The statistical population of this study included mothers of children with and without learning disorder in Marand who visited the Marand Learning Center in order to treat their children's learning disabilities during the second six months of the academic year of 2017-2018. From these visitors, 50 mothers of children with learning disabilities were selected through convenience sampling. Data collection instruments were the short form of the metacognitions questionnaire by Wales & Cartwright-Haaton, rumination questionnaire by Yousefi, intolerance of uncertainty scale by Friston and the Pennsylvania State worry questionnaire. The results of the study indicated that two groups of mothers with and without children with learning disorder had a significant difference in meta-cognitive beliefs, rumination, worry and uncertainty. The findings of this study, while confirming the mental health problems in parents (especially mothers) with children with learning disabilities, can also be interpreted within the framework of cognitive theories of emotional disorders.                                                                               

کلیدواژه‌ها [English]

  • meta-cognitive beliefs
  • rumination
  • worry
  • intolerance of uncertainty
  • children with learning disabilities and Mothers
اسدی مجره، سامره؛ عابدینی، پورشریفی، حمید و نیکوکار، مهناز (1391). رابطه بین عدم تحمل بلاتکلیفی و نشخوار فکری با نگرانی در جمعیت دانشجویی. مجله روان شناسی بالینی،  4(4)، (16)، 83-93.

امیری، سهراب و سپهریان آذر، فیروزه (1396). تأثیر نگرانی و نشخوارگری بر توانایی های شناختی با توجه به نقش میانجی گری هوش هیجانی. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهر کرد، 4 (19) ، 102-91.

باقرنژاد، مهدی.؛ نریمانی، محمد.و طباطبایی، محمد (1390). رابطه بین نشخوار فکری و افسردگی در دانش آموزان نمونه ایرانی. مجله روانشناسی، 3(11)، 21-38.

باقری، محمدصادق و آزادمرد، شهنام. (1395). نقش باورهای فراشناختی در پیش‌بینی بهزیستی روانشناختی والدین کودکان دارای ناتوانی یادگیری، دومین کنفرانس سراسری دانش و فناوری علوم تربیتی. مطالعات اجتماعی و روانشناسی ایران.

ریاحی، فروغ؛ خواجه الدین، نیلوفرو ایزدی مزیدی، سکینه. (1392). بررسی تاثیر آموزش مدیریت خلق منفی بر سلامت روان و افسردگی مادران دارای فرزند مبتلا به اختلال یادگیری. دو ماهنامه علمی پژوهشی جندی شاپور، 4 (2)، 91-100.

سلمانی، بهزاد و حسنی، جعفر. (1395). نقش عدم تحمل ابهام و باورهای فراشناختی مثبت در اختلال های وسواس فکری عملی و افسردگی اساسی. مجله علوم پزشکی رازی، 12(23)، 64- 72.

سیدنوری، سیده زهرا؛ کافی، سید موسی؛ حسین خانزاده، عباسعلی وکریمی لیچاهی، رقیه. (1393). مقایسۀ سلامت عمومی و رضایت زناشویی در مادران کودکان با ناتوانی های یادگیری و عادی. مجله مطالعات ناتوانی، 5 (11) ، 119-127.

شرافتی، حسین؛  طاهری، الهام؛ اسمائی مجد، سیروان و امیری، مهدی (1396). اثر بخشی درمان شناختی مبتنی بر مدل داگاس بر عدم تحمل بلاتکلیفی، اجتناب شناختی و باورهای مثبت نگرانی در بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر.  مجله روانشناسی بالینی، 2 (34 )  23-15.

شیخ الاسلامی، علی؛ محمدی، نسیم؛ و سید اسماعیلی، نسترن. (1395). مقایسه ی استرس والدگری، شادکامی و انعطاف پذیری شناختی مادران دارای فرزند کم توان ذهنی و ناتوان یادگیری. مجله ناتوانی های یادگیری، 5( 4)، 25-42.

شیخ الاسلامی، علی. (1396). اثربخشی آموزش راهبردهای یادگیری شناختی و فراشناختی بر اهمال‏کاری تحصیلی دانش‌آموزان با پیشرفت تحصیلی پایین. مجله ی روان شناسی مدرسه، 6(3)، 65-84.

طاهرزاده قهفرخی، سجاد؛ ابراهیمی‌قوام، صغری؛ درتاج، فریبرز و سعدی پور، اسماعیل. (1395). مقایسه اثربخشی مداخله‌ فراشناختی و خودآموزی‌کلامی مایکنبام بر اضطراب‌امتحان دانش‌آموزان دختر‌ دبیرستانی. مجله ی روان شناسی مدرسه، 5(1)، 48-64.

محمودعلیلو، مجید؛ شاه‌جویی، تقی و هاشمی، زهره. (1389). مقایسة عدم تحمل بلاتکلیفی، اجتناب شناختی، جهتگیری منفی به مشکل و باورهای مثبت در مورد نگرانی بین بیماران مبتلا به اختلال اضطراب فراگیر و افراد عادی. فصلنامه علمی  پژوهشی روانشناسی دانشگاه تبریز، 5 (۲۰)،19-1.

مرادی‌زاده، یزدان؛ توری‌قاسم‌آبادی، ربابه و حسنی، جعفر (1395). نقش باورهای فراشناخت و راهبردهای کنترل فکر در علائم اضطراب امتحان دانش آموزان. فصلنامه روانشناسی شناختی،  4(4)، 22-31.

یوسفی، زهرا. (1383). بررسی و مقایسه اثربخشی روش آموزش توجه برکاهش نشخوار فکری بیماران افسرده و وسواس شهر اصفهان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی دانشگاه اصفهان.

Asadi, M., Samerre, A., Poursharifi, H. & Nikokar, M (2012). The Relationship between Uncertainty and Rumination Intention with Concern in the Student Population, Journal of Clinical Psychology, 4 (16), 93-83. (Persian).

Amiri, S., & Sepehrian Azar., F (2017). The Impact of Worry and Rumination on Cognitive Ability Regarding the Mediating Role of Emotional Intelligence, Journal of Shahrekord University of Medical Sciences, 4 (19), 102-91. (Persian).

Behar E, DiMarco, I. D., Hekler, E.B., Mohlman, J. Staples, A. M (2009). Current theoretical models of generalized anxiety disorder (GAD): conceptual review and treatment implications. Journal of Anxiety Disorder. 23(8): 1011-23.

Buher, K & Dugas., M (2016). Investigation the construct validity of intolerance of uncertainly and its unique relationship with worry. Journal of Anxiety Disorder: 20: 223-234.

 Bourke-Taylor H, Howie L, Law M, Pallant J. F (2012). Self-reported mental health of mothers with a school-aged child with a disability in Victoria: a mixed method study. Journal of Child Health; 48(2):153-9.

Baghernejad, M., Narimani, M., & Tabatabai, M (2011). The Relationship between Rumination and Depression in Iranian Sample Students, Journal of Psychology, 3 (11), 21-38.

Bagheri, M., & Azad Mard, S (2016). The Role of Meta-cognitive Beliefs in Predicting Psychological Well-Being of Parents of Children with Learning Disabilities, Second National Conference on Educational Science and Technology, Social Studies and Psychology in Iran.

De Jong-Meyer R, Beck, B & Riede, R. (2009). Relationships between rumination, worry, intolerance of uncertainty and metacognitive beliefs. Personal Individual Different. 46: 547-549.

Dugas, M. J., Koerner, N (2005). Cognitive-behavioral Treatment for Generalized Anxiety Disorde:: Current Status and Guture Directions. Journal of Cognitive Psychotherapy; 19: 61-68.

Dugas, M. J., schewartz, A & Francis, K. (2004). Intolerance of uncertainty, Worry, and depression. Cognitive Therapy Research. 28: 835-842.

Dugas, M. J & Robichaud M (2007). Cognitive behavioral treatment for generalized anxiety disorder: from science to practice. Routledge: Taylor & Francis.

 Flavell, J. H (2013). Metacognition and cognitive monitoring: A new area of cognitive-developmental inquiry.  Psychology. 1979; 34(10): 906-911.

Freeston, M. H., Rheauma, J., Litarte, H., Dugas, M. J & Ladouceur R (2007). Why Do People Worry? Personal Individ Different. 17: 791-802.

Karande, S (2009). Quality of life of parents of children with newly diagnosed specific learning disability. Journal of Postgrad Medical. 55(2):97-103.

Koerner, N., & Dugas, M. J (2006). A Cognitive Model of Generalized anxiety Disorder: The role of Intolerance of Uncertainty. In: G. Davey& A. Wells (Eds.), Worry and Its Psychological Disorders: Theory, Assessment.

Heiman, T & Berger O (2008). Parents of children with Asperger syndrome or with learning disabilities: Family environment and social support. Reserch of Development Disability. 29(4):289–300.

Hogan, D. P., Shandra, C. L., & Msall, M. E (2007). Family developmental risk factors among adolescents with disabilities and children of parents with disabilities. Journal of Adolescence. 30(6):1001–19.

Lardieri, L. A, Blacher, J., Swanson, H. L (2000). Sibling relationships and parent stress in families of children with and without learning disabilities. Learning Disabilty. 23(2):105–16.

Little, L (2012). Differences in stress and coping for mothers and fathers of children with Asperger’s syndrome and nonverbal learning disorders. Pediatrapy Nurs. 28(6):565-570.

Margalit, M., & Heiman, T. (2006). Family climate and anxiety in families with learning disabled boys. Journal of Child Psychiatry. 25(6):841–6.

Mahmoud alilu, M., Shahjoy, T., & Hashemi, Z. (2010). Comparison of Uncertainty, Cognitive Avoidance, roblem Negative Orientation, and Positive Beliefs about Concern between Patients with Generalized Anxiety isorder and Normal People, Journal of Tabriz University Psychological Research, 5 (1), 19-1(Persian).

Moradizadeh, Y., Qasemabadi, R.,  & Hassani, J. (2016). The Role of Metacognitive Beliefs and Thought Control Strategies in Students' Test Anxiety Symptoms, Journal of Cognitive Psychology, 4 (4), 22-31. (Persian).

Nolen-Hoeksema, S (2013). The role of rumination in depressive disorders and mixed anxiety/depressive symptom. Journal of  Abnormal Psychology; 109(3): 504- 511.

Papageorgiou, C., & Wells, A (2011). Positive beliefs about depressive rumination: development and preliminary validation of a self-report scale. Behavior Therapy; 32: 13-26.

Pearson, V., & Chan, T. W (1993). The relationship between parenting stress and social support in mothers of children with learning disabilities: A Chinese experience. Social  Science Medical. 37(2):267–74.

Riahi, F., Khajeeddin, N., & Izadi Mazidi, S (2013). The Impact of Negative People Management Training on Mental Health and Depression of Mothers with Children with Learning Disabilities, Jondi Shapour Scientific Journal, 4 (2), 91-100. (Persian).

Salman, B., & Hassani, J. (2016). The role of ambiguity intolerance and positive metacognitive beliefs in obsessive compulsive disorder and major depression, Razi Journal of Medical Sciences, 12 (23), 72-64. (Persian).

Sherafati, H., Taheri, E., Esmaei, S., Amiri, M (2017). Effectiveness of Douglas-based Cognitive Therapy on Uncertainty, Cognitive Avoidance, and Positive Worry Beliefs in Patients with Generalized Anxiety Disorder, Journal of Clinical Psychology, 2 (34), 15-23. (Persian).

Sheikh al-Islami, A., Mohammadi, N., & Sayyid Ismaili, N. (2016). Comparison of Parenting Stress, Happiness and Cognitive Flexibility in Mothers with Mentally Retarded Children and Learning Disabilities, Journal of Learning Disabilities, 5 (4), 25-42. (Persian).

Sidnouri, S., Hossein Khanzadeh, A., & Karimi Lichahi, R. (2014). Comparison of General Health and Marital Satisfaction in Mothers of Children with Learning Disabilities and Normal Disabilities, Journal of Disability Studies, 5 (11), 119-127. (Persian).

Sheykholeslami, A. (2017). The effectiveness of cognitive and meta-cognitive learning strategy training on academic procrastination of students with low academic achievement. Journal of School Psychology, 6(3), 65-84. (Persian).

Taherzadeh Ghahfarokhi, S., Ebrahimi Ghavam, S., Dortaj, F. & Saadi pour, E. (2016). The comparison of the effectiveness of meta-cognitive therapy and meichenbaum’s self-instructional on test anxiety of high school girl students. Journal of School Psychology, 5(1), 48-64. (Persian).

Wells, A. (2009).  Meta cognitive Therapy for Anxiety and Depression. New York: Guilford Press.

William, P., Wells, A., & Cartwright-Hatton, S (2004). Does meta-cognition or responsibility predict obsessive–compulsive symptoms: A test of the metacognitive model. Journal of Clinical Psychology & Psychotherapy; 11(2):137–44.

Yousefi, Z., (2004). The Comparison of the Effectiveness of Attention Training Method on Reducing Rumination in Depressed and Obsessive Patients in Isfahan. master thesis. Faculty of Education and Psychology, University of Isfahan (unpublished). (Persian).