طراحی، ساخت واستانداردسازی مقیاس تشخیص اختلال یادگیری خاص برای دانش آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تخصصی روان شناسی ، واحد تنکابن ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تنکابن ، ایران

2 دانشیار، گروه روان شناسی ، واحد تنکابن ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تنکابن ، ایران

3 دانشیار ،گروه روان شناسی ، واحد تنکابن ، دانشگاه آزاد اسلامی ، تنکابن ، ایران

4 استادیار، گروه روان شناسی ، واحد تنکابن ، دانشگاه ازاد اسلامی ، تنکابن ، ایران

10.22098/jld.2026.18339.2286

چکیده

هدف : پژوهش حاضر با‌ هدف ، طراحی، ساخت و استانداردسازی مقیاس تشخیص اختلال یادگیری‌خاص برای دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی انجام شد.
روش‌ها: جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل کلیه دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی شهرتهران، سال های 1402 و 1403 بود. حجم نمونه پژوهش فوق، شامل 300 نفر از دانش‌آموزان پایه دوم به صورت نمونه‌گیری دردسترس در شهر تهران انتخاب گردید. ابزار انداه گیری در این پژوهش، مقیاس تشخیص اختلال یادگیری خاص براساس مدل دهگانه سلسله مراتبی شناختی کتل ، هورن و کارول (CHC ) محققان ساخته انجام گرفت. ابتداء در یک گروه 60 نفری دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی به صورت پایلوت انجام و بعد از رفع کلیه اشکالات و برآورد نسبت روایی محتوایی، داده ها جمع‌آوری و با استفاده از نرم افزارهای SPSS-26 وAMOS-24 تحلیل شد.
یافته‌ها: شاخص نسبت روایی‌محتوایی(CVR)، تمام خرده مقیاس‌ها، بیشتر از حداقل مقدار قابل قبول، اعتبار(پایایی ) نیز از روش آلفای کرونباخ برای کل و خرده مقیاس‌ها از 70/0 بیشتر، برآوردگردید. بار عاملی بیش از 3/0 و میزان فراوانی تراکمی 647/84 واریانس متغیر‌ها را تبیین می‌نمایند.
نتیجه‌گیر‌ی: مقیاس سنجش اختلال یادگیری‌خاص برای دانش‌آموزان پایه دوم مقطع ابتدایی، طراحی ‌و تدوین شده توسط محققان، از طرف متخصصان روان شناسی از نظر روایی محتوایی و اعتبار درونی مناسب ارزیابی گردیده است. همچنین اعتبار( پایایی)، برای کل مقیاس و خرده مقیاس‌ها، نشان از همسانی درونی‌قوی و با توجه به یافته‌های به دست آمده از تحلیل عاملی اکتشافی، روایی سازه از یک عامل کلی اشباع و مدل تحلیل عاملی تاییدی نیز از برازندگی مناسبی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Design, construction and standardization of the Specific Learning Disorder Diagnostic Scale for second grade elementary school students

نویسندگان [English]

  • Rahmatollah Azimi 1
  • Mohammad Reza Zarbakhsh Bahri 2
  • Javad Khalatbari 3
  • Taher Tizdast 4
1 PhD student in psychology, Tonekabon branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran.
2 Associate Professor, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran
3 Associate Professor, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran.
4 Assistant Professor, Department of Psychology, Tonekabon Branch, Islamic Azad University, Tonekabon, Iran.
چکیده [English]

Objective: The aim of the present study was to design, construct, and standardize a scale for diagnosing specific learning disabilities for second-grade elementary school students.
Methods: The statistical population of the present study included all second grade elementary school students in Tehran in 2024 and 2025. The sample size of the above study included 300 second grade students selected through convenience sampling in Tehran. The measurement tool in this study was the Specific Learning Disorder Diagnosis Scale based on the ten-item cognitive hierarchy model of Cattell, Horne, and Carroll (CHC) developed by the researchers. Initially, a pilot study was conducted in a group of 60 second grade elementary school students, and after, the data were collected and analyzed using SPSS-26 and AMOS-24 software.
Results: The content validity ratio (CVR) index of all subscales was greater than the minimum acceptable value, and the reliability was estimated by Cronbach's alpha method for the total and subscales to be greater than 0.70. Factor loadings of more than 0.3 and cumulative frequency of 84.647 explain the variance of the variables.
Conclusion: The Specific Learning Disorder Assessment Scale for second grade elementary school students, designed and developed by researchers, has been evaluated by psychology experts in terms of content validity and appropriate internal validity. Also, the validity(reliability)for the entire scale and subscales shows strong internal consistency and according to the findings obtained from exploratory factor analysis, the construct validity of a saturated general factor and the confirmatory factor analysis model also has an appropriate fit.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Specific learning disorder
  • validity
  • psychometric
  • reliability
  • screening
ناتوانی های یادگیری
دوره 15، شماره 3
اردیبهشت 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار