تأثیر آموزش حل مسئله ی اجتماعی در ارتقای بهزیستی روان شناختی و تاب آوری کودکان دارای اختلال یادگیری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار روانشناسی، دانشگاه محقق اردبیلی

2 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات اردبیل

3 استادیار روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل

d_jld_3_2_92_12_25_6

چکیده

هدف مطالعه حاضر بررسی اثربخشی آموزش مهارت حل مسئله ی اجتماعی در ارتقای بهزیستی
روان شناختی و تابآوری دانش آموزان با ناتوانی های یادگیری بود. این مطالعه آزمایشی بود. نمونه ی
12 ساله مبتلا به اختلال یادگیری بود که به صورت تصادفی ساده از - پژوهش شامل 40 دانش آموز 16
مرکز ناتوانی یادگیری شهر اردبیل انتخاب شد، در دو گروه آزمایشی و کنترل گمارده شدند. گروه
آزمایشی در معرض آموزش گروهی حل مسئله ی اجتماعی به مدت شش جلسه قرارگرفت. برای
جمع آوری داده های پژوهش از آزمون بهزیستی روان شناختی ریف و تاب آوری کانر و دیوید سون
استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که آموزش حل مسئله ی اجتماعی در ارتقای تاب آوری و
تمامی مؤلفههای بهزیستی روان شناختی (پذیرش خود، روابط مثبت با دیگران، خودمختاری، زندگی
هدفمند و رشد فردی) به جز مؤلفه (تسلط بر محیط) در دانش آموزان با ناتوانی های یادگیری تأثیر مثبتی
دارد. این نتایج تلویحات مهمی را در زمینه آموزش و خدمات مشاور های دانش آموزان مبتلا به اختلال
یادگیری، به عنوان بخش مهمی از درمان، به دنبال دارد

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The effect of social problem-solving training on psychological well-being and resiliency of students with learning difficulties

نویسندگان [English]

  • A Atadokht 1
  • H Norozi 2
  • O Ghaffari 3
1 Corresponding author: Assistant Professor of Psychology, University of Mohaghegh Ardabili.
2 M.A. in Clinical Psychology, Islamic Azad University, Science and Research, Ardabil Branch
3 Assistant Professor of Psychology, Islamic Azad University of Ardabil
چکیده [English]

The purpose of this study is to examine the effectiveness of social
problem-solving skill training in promoting psychological well-being and
resiliency of students with learning disabilities. The research is
experimental. Research samples were consisted of 40 students with learning
disability aged 12-16 selected from Ardabil Learning Disability Center
using simple random sampling method. The participants were assigned into
two experimental and control groups. Subjects of the experimental group
attended in 6-session group social problem solving training program. Data
were collected using Riff’s Psychological Well-being and Conner and
Davidson’s Resilience tests. Results showed that social problem solving
training has positive effect on the promotion of resilience, psychological
well-being and almost all of psychological well-being components (selfacceptance,
positive relations with others, autonomy, purpose in life and
personal growth) with the exception of environmental mastery component in
students with learning disabilities (p<0.05). These results have important
implications regarding the education and counseling services to the students
with learning disorders.

کلیدواژه‌ها [English]

  • learning disabilities
  • social problem solving skill
  • psychological well-being
  • resiliency
ابراهیمی اردی، یوسف ( 1390 ). نقش مکانیس مه ای دف اعی و تا بآوری در پی ش بین ی آسی ب پذیر ی
روانی مبتلایان به آس . م پایان نامه ی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل.
انجمن روان شناسی آمریکا ( 2000 ). متن تجدید نظر شد هی چهارمین راهنمای تشخیصی و آماری
اختلا لهای روان . ی ترجمه هامایاک آوادیس یانس و محم د رضا نیکخو ( 1388 ). چاپ اول. تهران: نشر
سخن.
باباپور خیرالدین، جلیل؛ رسول زاده طباطبایی، کاظم؛ اژه ای، جواد و آشتیانی، علی ( 1382 ). بررسی رابطه
.3-16 ،(1) بین شیوه های حل مسئله و سلامت روان شناختی دانشجویان. مجل هی روا نشناسی، 7
بهراد، بهنام ( 1384 ). فراتحلیل شیوع ناتوانی ها ی یادگیری در دانش آموز ان ابتدایی ایران . فص لنام هی
.417 -436 ،(4) پژوهشی در حیطه کودکان استثنائی، 7
تقی پور، منوچهر ( 1377 ). بررسی و مقایسه باورهای غیر منطقی در اختلالات روان تنی با افرا د ب ههنجا . ر
پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علامه طباطبایی.
خوشکام، زهرا؛ ملک پور، مختار و مولوی، حسین ( 1387 ). اثر بخشی آموزش حل مسئله ی گروهی بر
-156 ،(2) مهارت های اجتماعی دانش آموزان با آسیب بینایی. پژوهش در حیط هی کودکا ن استثنایی ، 8
.141
دادفر، صدیف ( 1390 ). اثربخشی آموزش حل مسئل هی اجتماعی بر خود کنترلی، خود کارآمدی و
تکانشوری دان شآموزان دارای استعداد اعتیا. د پایان نامه ی کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد
اردبیل.
کاپلان، هارولد؛ سادوک، بنجامین و گرب، جان ( 2002 ). خلاص هی روا نپزشک . ی ترجمه ی نصرت اله
پورافکاری ( 1382 ). تهران: شهرآب.
محمدی، مسعود ( 1384 ). بررسی عوامل مؤثر بر تا بآوری در افرا د در معر ض خطرسو ء مصر ف موا . د
پایان نامه ی دکتری، دانشگاه علوم بهزیستی و توان بخشی.
محمدی، نوراله ( 1382 ). بررسی اثر درمانی آموزش توانش اجتماعی بر اختلال رفتار هنجاری در نوجوانا . ن
پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس تهران.
محمودی راد، مریم؛ آراسته، حمیدرضا؛ افقه، سوسن و براتی سده، فریده ( 1386 ). بررسی نقش آموزش
مهارت های ارتباطی و حل مسئله ی اجتماعی بر عزت نفس و هوش بهر دانش آموز ان. فص لنام هی
.71-76 ،(2) توا نبخشی، 8
مرسل ی، آزاده؛ احمدی، فاطمه و سعادت، مهدی ( 1391 ). بررسی تأثیر روش تدریس حل مسئله در
یادگیری فیزیک . سیزدهمین کنفرانس آموزش فیزیک ایران و سومین کنفرانس فیزیک و آزمایشگاه،
دانشگاه زنجان.
ن جا نی و Ĥ مک، موران و مک، گرائر ( 1391 ). حل مسئل هی اجتماعی و ارتکاب جر. م ترجمه ی زینب خ
عبداله فیروزیان ( 1391 )، چاپ اول. تهران: انتشارات ارجمند.
نریمانی، محمد؛ رجبی، سوران؛ افروز، غلامعلی و صمدی خوشخو، حسن ( 1390 ). بررسی کارآمدی
مراکز ناتوانی های یادگیری استان اردبیل در بهبود علائم اختلالات یادگیری دانش آموز ان. مجله
.109-128 ،(1) ناتوان یهای یادگیری، 1
هاوتون، کیت؛ پال م، کیس؛ سالکووس، کرک؛ جوان، کلارک و دیوید، م ( 2000 ). رفتار درمانی
شناختی، راهنمای کاربردی در درمان اختلالات روانی، ترجمه ی حبیب الله قاسم زاده ( 1381 )، چاپ
دوم. تهران: انتشارات ارجمند.
Abbott, S., & McConkey, R. (2006). The barriers to social inclusion perceived by people
with intellectual disabilities. Journal of Intellectual Disabilities, 10, 275-287.
Ann, I., Alriksson-Schmidt, MA., Jan Wallander, & Fred Biasini. (2005). Quality of life
and resilience in adolescents with a mobility disability Journal of Psychology, 32 (3),
370-379.
Auerbach, T. G., Gross-Tsur, V., Manor, O. & Shaler, R. S. (2008). Emotional and
behavioral characteristics over a six year period in youths with persistent and
nonpresistent dyscalculia. Journal of learning Disabilities, 41, 263-273.
Asher, S. & Taylor, A. (2001). The social outcomes of main streaming: a sociometric
assessmet and beyond. Exception of children quarterly, 12, 12-39.
Bananno, A. G. (2009). Loss, trauma, and human resilience. Ameriacan Psychologist, 59,
20-28.
Barker, S. (2002). A prospective longitudinal investigation of social problem-solving
appraisal on adjustment to university, stress, health and academic motivation and
performance. Development of Psychology, 35, 663-658.
Belzer, K. D., D'Zurilla, T. J. & Maydeu, A. (2002). Problem solving and trait anxiety as
predictors of worry in a college student population. Journal of personality and
Individual Differences, 33 (4), 573-585.
Cooper, S., Smiley, E., Morrison, J., Williamson, A. & Allan, L. (2007). Mental ill-health
in adults with intellectual disabilities: prevalence and associated factors. The British
Journal of psychiatry, 190, 27-35.
Connor, M. (2006). Assessment of resilience in the aftermath of trauma. The Journal of
clinical psychiatry, 67(2), 46-49.
Conner, K. M. & Davidson, J. R. T. (2003). Development of new resilience scale: the
Conner-Davidson Resilience Scale (CD-RISC). Journal of Development and Anxiety,
18, 76-82.
Franser, M., Galinsky, E., Smokowski, P., Day Tevzian, A., Rose, A. & Guo, S. (2006).
Social information – processing skills training to promote competence and prevent
aggressive behavior in the third grads. Conselling and clinical psychology, 73(6), 1045-
1055.
Fletcher, I. M. & Morris, R. D. (2007). Classification and definition of learning disabilities:
An integrative perspective In HL. Swanson, K.R. harris & S.Graham (Eds). Handbook
of learning disaibilites. New York: the Guilford Press.
Fossles, M. A., Rosenbery, M. S. & Rosenbery, L. A. (1991). Concomitant learning
disabilities and learning problems in many students with behavioral emotional
disorders: A conceptual model. Behavioral Disorders, 97, 10-16.
Garmezy, N. & Masten, A. (1991). The protective role of competence indicators in children
at risk. In life-span developmental psychology: Perspectives on stress and coping,
edited by E. M. Cummings A. L. Greene, K. H. Karraker (151–74). Hillsdale, NJ:
Lawrence Erlbaum Publishers.
Grossman, P. & Niemann, L. (2004). Mindfulness- based stress-reduction and health
benefits and psychological well-being: A met analysis. Journal of psychosomatic
Research, 35, 43-57.
Hazal, J. S., Schomaker, J. B., Sherman, J. A. & Sheldon, J. (1982). Applications of a group
training programing social skills and problem solving to learning disabled and
nonlearning disabled youth. Learning disablility Quarterly, 5, 398-408.
Hegel, M. T., Barret, J. E. & OXman T. E. ( 2000). Training therapists in problem solving
treatment of depressive disorders in primary care. Families system and health, 18(6),
423-435.
Mogasal, V. V., Patil, V. D., Pal, N. M. & Mogasal, V. (2011). Prevalence of specific
learning disabilities among primary schools children in a south Indian city Indian.
Journal of Pediatrics, 79(3), 1-6.
Sohrabi, R., Mohammadi, A. & Adalatzadeh, G. A. (2013). Effectiveness of group
counseling with problem solving approach on educational self-efficacy improving.
Original Research Article Procedia-social and Behavioral Sciences, 84, 1782-1784.
Taheri, M. & Shafiei Amiri, M. (2012). Effectiveness of muscle relaxation and social
problem-solving skills training on decreasing anxiety. European Psychiatry, 27, 153.
Vasilevskaia, T. (2011). Social problem solving as a moderator in the relationship between
pregnancy specific stressors and depressive symptoms. Dissertation for Doctor of
Philosophy. DREXEL UNIVERSITY.